Пазарот на електрични возила (EV) во Европа покажа знаци на живот во 2025 година, при што „Фолксваген“ водеше мало закрепнување, додека кинеските производители во моментов се сопнуваат.
Сепак, растот е сè уште премногу бавен за да се исполнат амбициозните цели на Европската Унија. Тие се дизајнирани да ги натераат граѓаните целосно да се префрлат од автомобили со внатрешно согорување на електрични возила.
ЕУ одлучи дека од 2035 година продажбата на нови автомобили на бензин или дизел повеќе нема да биде дозволена, додека целта за 2030 година е близу 80 проценти.
Сепак, индустријата е блиску до тоа да направи големи промени во правилата, дозволувајќи им на другите технологии да се развиваат. Ова би овозможило подолг век на траење на хибридите и употреба на таканаречените е-горива.
Аналитичарите поделени
Повеќето аналитичари предвидуваат дека продажбата на електрични возила ќе сочинува само помеѓу 30 и 50 проценти од пазарот до 2030 година.
Меѓу оние што се доволно храбри јавно да шпекулираат за 2035 година, фирмата за инвестициски истражувања „Џефрис“ проценува дека електричните возила (EV) ќе достигнат само 50 проценти од пазарниот удел.
„EV Volumes“ е пооптимистичен и очекува пазарен удел од 60,5 проценти до 2030 година и 93,1 процент до 2035 година.
Европската асоцијација на производители на автомобили соопшти дека продажбата на нови електрични возила се зголемила за 23,9 проценти во првиот квартал, достигнувајќи 413.000 возила, во споредба со истиот период во 2024 година.
Продажбата на електрични возила во Европа стагнираше минатата година. Остана под два милиони продадени возила, со пазарен удел од 16 проценти.
Проблемот за европските производители со цели базирани на емисии на јаглерод диоксид е тоа што пратениците очигледно не биле свесни дека Кина има огромна предност во однос на европските производители. Почитувањето кон тие цели би можело сериозно да ја загрози европската автомобилска индустрија. Ова, исто така, доведе до неодамнешното воведување на казнени царини за увоз на кинески електрични возила.
Кинеската конкуренција, исто така, им се заканува на европските гиганти
Европските производители на автомобили се соочуваат со голем број проблеми.
Економијата слабее, а конкуренцијата од Кина им се заканува дури и на БМВ, Мерцедес, Порше и Ауди, и покрај увозните давачки.
Кинеските производители на автомобили како што се BYD и Geely сега имаат предност од најмалку 30 проценти во трошоците за производство на електрични возила, според инвестициската банка UBS.
Овие германски производители на премиум автомобили се исто така под закана на кинескиот пазар, каде што домашните брендови сега можат да ги надминат дури и класичните европски брендови.
Нова ера?
Ова превирање го најавува почетокот на ерата во која традиционалните западни производители ќе бидат поткопани на пазарот до таков степен што некои ќе бидат принудени да банкротираат или да спојат компании.
Професорот Стефан Брацел, директор на Германскиот центар за управување со автомобилската индустрија, зборува за претстојниот „дарвинистички“ момент за оваа индустрија.
Обидот на претседателот Трамп нагло да ги прекине годините на она што тој го нарекува „неправедни царини“ се случи во најлошото можно време. Тоа предизвика сериозни осцилации на берзата и флуктуации на валутите, загрозувајќи ги долгогодишните пазари и синџирите на снабдување.
Можно олабавување на правилата
Поради растечките притисоци, политичарите во ЕУ ќе бидат принудени да ги олабават правилата засновани на емисиите на јаглерод диоксид. И тоа ќе овозможи поголема флексибилност за да им се даде шанса за спас на европските производители на електрични возила.
Ова веќе се случува – ЕУ неодамна го продолжи рокот за исполнување на целите за 2025 година за неколку години.
Се очекуваат и посериозни отстапки, изјави Сантијаго Арие, виш аналитичар во BMI, дел од Fitch Solutions.
„Веруваме дека идејата дека пазарот на лесни возила во Европа ќе биде целосно електричен до 2035 година изгубила на интензитет во последните 2-3 години. А ова се должи на предизвиците во зголемувањето на пенетрацијата на електричните возила на пазарот за масовно производство. Затоа, веруваме дека можноста ЕУ да ги ревидира своите цели поблиску до 2035 година сега е значително поголема во споредба со очекувањата од 2021 година“, рече Арие.
BMI очекува уделот на електричните возила на европскиот пазар да достигне околу 35 проценти до 2030 година и 52 проценти до 2034 година.
Арие рече дека попристапните и понапредните електрични возила на среден рок овозможуваат умерено оптимистички поглед на иднината. Иако поголемиот дел од моменталната побарувачка за електрични возила беше стимулирана од државни субвенции.
Цената на електрично возило е 35.000 евра
Француската консултантска компанија „Иновев“ соопшти дека поголемиот дел од тековната продажба на електрични возила е во ценовниот опсег од 35.000 до 50.000 евра, вклучувајќи ги „Фолксваген ID.3“ и „Тесла Модел 3“ и „Ј“.
Многу попристапни модели излегуваат на пазарот оваа година. Како Citroen e-C3 (од 23.300 евра), Fiat Grande Panda (24.900 евра), Renault 5 E-Tech (27.990 евра), Hyundai Inster (29.250 евра) и Kia EV2. Иновев предвидува дека уделот на електричните возила ќе достигне 35 проценти до 2030 година.
Фолксваген ќе ги лансира моделите ID.2 и ID.1 следната година.
Губење на работни места
Арие рече дека европските влади стануваат сè позагрижени за губењето на работни места поради исчезнувањето на автомобилите со мотори со внатрешно согорување (ICE).
„Постои зголемена поддршка од европските влади за сопствените автомобилски индустрии. Многу работни места се поврзани со синџирите на снабдување со возила со внатрешно согорување. Ова укажува дека некои европски земји ќе покажат поголем отпор кон целите на ЕУ за емисија на јаглерод диоксид во наредните години. Како и кон општиот план да се дозволи продажба само на возила со нулта емисија од 2035 година“, рече Арие.
„И покрај неодамна воведената флексибилност од страна на ЕУ, целите за емисии се сè уште строги. Тие претставуваат значаен предизвик не само за производителите на автомобили, туку и за европските донесувачи на одлуки“, рече Арие.
Промената на целите им пречи на еколошките активисти
Одлуката за олеснатост на позицијата на производителот на автомобили не беше поздравена од еколошките активисти, како што е организацијата „Транспорт и животна средина“ (T&E) со седиште во Брисел.
Т&Е изјави дека неодамнешната концесија е оправдана врз основа на „нерепрезентативни“ бројки за продажба за 2024 година.
„Враќањето на растот на продажбата на електрични возила покажува дека постојната цел на ЕУ функционира. Кога од производителите се бара да продаваат повеќе електрични автомобили, купувачите ќе дојдат. Грешка е да се менуваат правилата на средина од играта. Ова мора да биде последната флексибилност што ја добиваат производителите. Да ги оставиме целите за 2030 и 2035 година да си ја завршат работата и да донесат прифатливи модели на електрични возила и инвестиции во чиста технологија во Европа“, рече Јулија Полисканова од T&E.
Мет Шмит, основач на „Шмит Аутомотив Рисрч“, исто така гледа добри вести за Европејците.
Тој рече дека Фолксваген имал добар почеток на годината. Четири од петте најпродавани модели на електрични возила во првите месеци беа произведени од неговите брендови. „Фолксваген“ успеа да го намали пазарниот удел на „Тесла“, која го освежи својот Модел Y.
Растот на продажбата на кинески возила се забави
Уште добри вести за Европејците загрижени за кинеските брендови. Неодамнешниот раст на продажбата на електрични возила во Кина почна да забавува.
Уделот на кинеските брендови на електрични возила на европскиот пазар скокна од 3,8 проценти во 2021 година на 9,5 проценти минатата година.
„Сепак, од почетокот на 2025 година, тоа темпо се забави и се смени. Европските брендови лансираат нови модели во согласност со сè построгите регулативи на ЕУ за емисии на јаглерод диоксид од возилата“, рече Шмит во својот последен месечен извештај.
Сепак, тоа олеснување за Европа можеби нема да трае долго.
„Работите изгледаат поповолни за кинеските брендови како што е BYD, на кои ќе им помогне локалното производство од крајот на оваа година. SAIC, Geely и Chery, кои влегуваат на пазарот незабележливо под различни брендови како што се Omoda, Ebro и Jaecoo, и добиваат на сила во Велика Британија и Шпанија“, рече Шмит.
Шмит, исто така, прогнозира дека продажбата на електрични возила во Западна Европа ќе скокне за 32,6 проценти во 2025 година, на 2,56 милиони единици, а пазарниот удел ќе порасне од 16,7 проценти на 21,5 проценти.
До 2030 година, електричните возила ќе сочинуваат 54 проценти од пазарот, или 7,1 милиони возила.