Оптимистички прогнози доаѓаат од Меѓународната агенција за енергија (IEA) кога станува збор за течен природен гас на глобално ниво. Според нивниот квартален извештај, растот на глобалната побарувачка ќе се забрза во 2026 година, бидејќи бранот на течен природен гас ќе се шири низ пазарите.
„Се очекува дека ненадејното зголемување на понудата на течен природен гас ќе игра клучна улога во ребалансирањето на глобалните пазари на гас во 2026 година, што ќе доведе до посилен раст на побарувачката по забавувањето минатата година“, посочува оваа агенција.
Извештај објавен кон крајот на јануари откри дека растот на глобалната побарувачка за гас значително се забавил на помалку од еден процент во 2025 година, по релативно силниот раст во 2024 година.
„Помалите залихи на гас во првата половина на 2025 година резултираа со повисоки спот цени. Ова, заедно со послабата индустриска активност, влијаеше врз потрошувачката на гас, особено во Азија. Ситуацијата со снабдувањето почна да се подобрува од средината на 2025 година, бидејќи глобалното производство на течен природен гас (TPG) се забрза“, се вели во извештајот.
Глобалната понуда на TPG порасна за речиси седум во 2025 година, при што околу три четвртини од овој раст беа концентрирани во втората половина од годината. Новиот капацитет на TPG што се активираше во Северна Америка беше убедливо најголемиот двигател на глобалниот раст, водејќи ја глобалната понуда на TPG до двоцифрен раст во втората половина од минатата година и придонесувајќи за пад на спот цените и во Европа и во Азија.
Растечкиот удел на TPG во флексибилната дестинација, исто така, ги зајакна врските меѓу регионалните пазари, при што корелации на цените достигнаа нови максимуми.
Во исто време, геополитичките и политичките промени продолжија, со импликации врз меѓународните текови на гас. Значајни случувања вклучуваат воведување на понатамошни пазарни реформи низ Азија и значајна одлука на Европската Унија за постепено укинување на увозот на руски природен гас најдоцна до ноември 2027 година. Цените на природниот гас покажаа силна нестабилност низ Азија, Европа и Северна Америка во јануари 2026 година, поради неповолни временски услови и геополитички тензии.
Се очекува глобалниот раст на залихите на течен природен гас дополнително да се забрза во 2026 година на повеќе од седум проценти, што е најбрзото темпо од 2019 година. Северна Америка ќе учествува со огромното мнозинство во зголемувањето од 40 милијарди кубни метри. Зголемувањето на понудата треба да доведе до посилен раст на глобалната побарувачка за гас од речиси два проценти во 2026 година, поттикнат првенствено од Кина и азиските пазари во развој.
„Се очекува бранот на течен природен гас да игра централна улога во обликувањето на глобалните пазари на гас во наредните години, веројатно врши притисок врз цените и ја подобрува ликвидноста бидејќи регионалните пазари на гас стануваат поповрзани“, рече Кеисуке Садамори, директор за енергетски пазари и безбедност во Меѓународната агенција за енергија.
Сепак, нагласи тој, остануваат голем број фактори на ризик – вклучувајќи ги геополитичките тензии и временските услови – како што е нестабилноста на пазарите на природен гас на почетокот на 2026 година.
Европската Унија без руски гас од 2027 година
Пазарот на гас во Европската Унија е на пресвртница, особено според прописите усвоени од земјите-членки, за постепено укинување на увозот на руски гас до 1 јануари 2027 година, што ќе овозможи овој план да стапи во сила.
Новите правила ќе вклучуваат и мерки за ефикасно следење и диверзификација на снабдувањето со енергија, а оваа регулатива е клучна пресвртница во постигнувањето на целта на REPowerEU, односно прекинување на зависноста на ЕУ од руската енергија, се вели во соопштението за медиумите објавено на веб-страницата на Европскиот совет.
Според прописите, увозот на руски гас од цевководи и течен природен гас во ЕУ ќе биде забранет, а забраната ќе стапи во сила шест недели по стапувањето во сила на прописите, додека постојните договори имаат преоден период.