Во добро осветлена сала за состаноци, посетителите на Кристоф Фуке ги пречекува мал олтар со корпоративни реликвии оставени од владини претставници и раководители.
Сите тие одат на поклонение во ова мало холандско гратче за да се сретнат со шефот на највредната технолошка компанија во Европа.
Тие доаѓаат затоа што неговата компанија, ASML, ги произведува машините зад најнапредните чипови во светот, но Фуке има порака за Брисел: Европа е во лоша позиција во областа на вештачката интелигенција и ризикува да ги изгуби своите компании, кои би можеле да одат во други региони, пишува Политико.
Како снабдувач на машините за производство на чиповите што ги напојуваат паметните телефони, автомобилите, центрите за податоци и системите за вештачка интелигенција што ја преобликуваат глобалната економија, ASML е во самиот центар на технолошкиот свет. Со проценета пазарна вредност од 515 милијарди евра и повеќе од 44.000 вработени, таа е најголемата европска технолошка компанија.
Фуке е тип на личност на која високи владини претставници и технолошки раководители им ги отвораат вратите. Минатиот месец тој се сретна со американскиот секретар за трговија Хауард Лутник, а неодамна разговараше и со основачот на Тесла и СпејсИкс, Илон Маск. Кога го прашаа дали го има телефонскиот број на претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, тој се насмеа и одговори дека „неодамна разговараа“.
Јазот помеѓу Брисел и индустријата
И сепак, коментарите на Фуке, дадени во ексклузивно интервју во седиштето на неговата компанија, додека во позадина се работи на уште едно проширување, откриваат сè подлабок јаз помеѓу Брисел и европските индустриски шампиони. Додека ЕУ сака да го регулира и субвенционира својот пат до релевантност во вештачката интелигенција, шефот на ASML вели дека блокот им поставува пречки на патот на компаниите пред дури и да создаде побарувачка за апликации за вештачка интелигенција што би ја направиле Европа конкурентна.
Оваа слабост е видлива и во деловните книги на самата ASML. Дури 99 проценти од продажбата на машини на компанијата се врши надвор од Европа, рече Фуке, што е зачудувачка бројка за компанија со седиште во Холандија која е централна во глобалниот синџир на снабдување со вештачка интелигенција.
Законот за вештачка интелигенција како пречка
Тој го издвои Законот за вештачка интелигенција на Европа – клучниот пропис на блокот за технологијата – како пример за тоа како Брисел поставува ограничувања пред европските компании дури и да успеат да изградат свои моќни производи за вештачка интелигенција.
„Ние дури и не сме почнале да трчаме, дури и не сме оделе чесно, а сите пречки веќе се поставени пред нас, така што не можеме ниту да го направиме првиот чекор“, рече Фуке, тврдејќи дека таков пристап „не ѝ служи на индустријата“.
Неговите критики доаѓаат по месеци притисок од најголемите европски компании за омекнување на Законот за вештачка интелигенција. На почетокот на мај, ASML им се придружи на Airbus, Ericsson, Mistral, Nokia, SAP и Siemens во заедничко писмо во кое ја предупредува Урсула фон дер Лајен дека законодавството ризикува да ги осакати европските компании пред тие дури и да можат да се натпреваруваат со американските и кинеските конкуренти.
Креаторите на политиките на ЕУ веќе презедоа чекори за одложување на дел од законот и издвојување потенцијално полесен режим за индустриските апликации за вештачка интелигенција, како дел од пакетот за поедноставување усвоен претходно овој месец.
Предупредување до Брисел: Компаниите ќе одат на друго место
Фуке го поздрави потегот, но тврдеше дека истата логика треба да се примени и надвор од машинеријата и индустриските апликации. Тој предупреди дека европските компании ќе го преместат развојот на вештачката интелигенција на друго место ако правилата на блокот останат премногу рестриктивни. „Ако не можат да го сторат тоа тука, ќе го сторат некаде на друго место“, рече тој.
Фуке, исто така, го отфрли обидот на Европската комисија да ги поедностави своите регулативи преку таканаречените „омнибус пакети“. „Идејата дека правите нешто многу сложено, потоа го поедноставувате и на крајот добивате нешто добро… е малку чудна“, рече тој. Наместо тоа, тврди тој, Брисел треба да ги напише правилата заедно со компаниите од кои се очекува да се натпреваруваат на пазарот според тие правила.