Штедењето за пензионирање е камен-темелник на личните финансии повеќе од еден век. Но, според Илон Маск, тој концепт наскоро би можел да стане – целосно ирелевантен.
„Една препорака што ја имам е да не се грижите за штедење за пензионирање за 10 или 20 години од сега“, рече Маск во најновата епизода од подкастот „Moonshots with Peter Diamandis“.
„Нема да биде важно“, тврди тој.
Ако, вели тој, предвидувањата за развојот на вештачката интелигенција, енергијата и роботиката се остварат, штедењето за пензионирање ќе стане ирелевантно. Маск опишува иднина во која технолошкиот напредок драматично ја зголемува продуктивноста и создава изобилство на ресурси, овозможувајќи го она што тој го нарекува „универзални високи приходи“.
„Добра иднина е онаа каде што секој може да има сè што сака“, рече Маск. Според него, тоа би значело и „подобра здравствена заштита од онаа што ја има кој било денес – достапна за сите во рок од пет години“. Во таков свет, нема да има недостиг од стоки и услуги, а знаењето би било слободно достапно.
Сепак, Маск предупредува дека транзицијата кон тоа „утописко“ општество нема да биде лесна. Тој очекува турбуленции, силни општествени промени и немири – но и нешто подлабоко: губење на целта.
„Ако навистина добиете сè што сакате, дали тоа е навистина иднината што ја сакате?“, прашува Маск. „Затоа што тоа значи дека вашата работа повеќе нема да биде важна.“
Маск веќе го промени автомобилскиот сектор со Тесла и воздухопловната индустрија со СпејсИкс. Денес, неговите компании развиваат автономни возила, хуманоидни роботи, интерфејси мозок-компјутер, вештачка интелигенција и низа други технологии.
Судир на визијата и реалноста
Сепак, визијата на Маск за свет на изобилство силно се судира со реалноста во која живеат милиони Американци. Долгорочната инфлација, високите каматни стапки и бавниот раст на платите доведоа до сериозна криза со прифатливоста.
За многумина, високото образование, квалитетната здравствена заштита, купувањето куќа или основањето семејство станаа луксуз. Дури и удобното пензионирање се чини недостижно – анкетите покажуваат дека повеќето Американци не штедат доволно.
Во овој контекст, „сината“ визија на Маск за иднината може да изгледа како желба – или дури и опасен совет, ако ги наведе луѓето да престанат да штедат и светот не се промени толку брзо и радикално како што тој очекува. Во тој случај, последиците би можеле да бидат сериозни – токму кога им е најпотребна безбедноста.