Што се случува со украинските олигарси?

143

Украина долго време важеше за една од најкорумпираните земји во светот, а неколку десетици бизнисмени контролираа голем дел од нејзиното богатство, како и ТВ станици, рудници, банки, продавници, фарми, недвижен имот и друго. Руската војна против Украина создаде и неочекувани жртви – украински олигарси.

Имено, војната радикално ги промени политичките односи во самата Украина, а руската инвазија на таа земја го опустоши богатството на украинските олигарси.

„Огромната фабрика за метал во Мариупол во сопственост на Ринат Ахметов е претворена во урнатини, обработливото земјиште е празно и преполно со рудници, фабриките не работат поради прекини на струја, а извозот преку море е намален“, пишува Политико.

Дури и пред војната, претседателот Володимир Зеленски започна закон за деолигархизација со цел да го ограничи нивното политичко влијание.

Медиумите пишуваа за судбината не само на руските, туку и на украинските олигарси, кои самите најдобро знаат дека големите кризи се можност за стекнување богатство, но и можност за негово губење.

Ринат Ахметов
Најбогатиот човек во Украина, Ринат Ахметов, плаќа висока цена за руската инвазија на земјата. Столбот на неговата деловна империја – металуршкиот конгломерат Метинвест – загуби две од своите големи фабрики во јужна Украина. Челичарницата Азовстал и Железарницата Илич беа претворени во купишта урнатини од руските сили за време на нападот на Мариупол. Во јуни, Ахметов поднесе тужба против Русија до Европскиот суд за човекови права.

Од почетокот на војната, неговите други средства – вклучувајќи електрани, банки, фарми, рударски и преработувачки капацитети – биле или оштетени или конфискувани од руските сили.

Компаниите на Ахметов собраа пари и ресурси за да ги помогнат воените напори, обезбедувајќи повеќе од 100 милиони американски долари оклопи и шлемови, материјали за утврдување, воени возила, пакети со храна и лекови за цивилите.

Според портпаролот на Ахметов, тој се вратил во Украина ден пред руската инвазија. „Почетокот на војната го дочека дома, во Киев. Оттогаш, тој не ја напушти Украина ниту еден ден“, рече портпаролот.

Според украинското издание на Форбс, богатството на Ахметов се намалило од речиси 14 милијарди долари во јануари на 4,3 милијарди долари во декември, но тој и понатаму е најбогатиот човек во Украина.

„Бидејќи интензивните воени дејствија и ракетните напади во Украина, за жал, продолжуваат речиси секојдневно, во оваа фаза не е можна точна и целосна пресметка на загубите, а проценките може да бидат неточни и неубедливи“, изјави за медиумите портпаролот на олигархот.

Виктор Пинчук
Од почетокот на руската инвазија, Виктор Пинчук активно ги повика западните земји да ја зголемат својата воена поддршка и критикуваше некои земји, како што е Германија, за одложување. До крајот на септември, олигархот потрошил повеќе од 45 милиони долари за поддршка на украинската војска и цивили, според неговата добротворна фондација.

Во првите недели од војната, кога руските војници се приближуваа кон Киев, болничарите беа стационирани во луксузната вила на Пинчук во предградијата на главниот град на Украина. Деловната империја на олигархот – изградена околу производителот на цевки и железнички тркала Интерпајп – претрпе помалку од бизнисите на другите олигарси.

„Финансиската состојба на холдингот се влоши, но не може да се каже дека е катастрофа“, рече Александар Парашиј, раководител на истражување во украинската консултантска фирма „Конкорд капитал“.

„Тие не беа толку многу погодени од непријателствата колку од порастот на цените на енергијата и проблемите со логистиката“, објасни тој. Богатството на Пинчук падна од 2,6 милијарди долари на 2 милијарди долари, според Форбс.

Петро Порошенко
Пред војната, Порошенко се бореше за својот политички живот, соочувајќи се со обвиненија за велепредавство и поттикнување тероризам. Според државните обвинители, Порошенко наводно ги фаворизирал испораките на јаглен од регионот Донбас, кој е под контрола на бунтовниците, наместо јагленот произведен во Јужна Африка.

И покрај неговите тврдења за невин, судот во Киев заплени дел од неговиот имот. По инвазијата, телевизиите под контрола на Порошенко ги ублажија критиките кон Зеленски.

„На првиот ден од руската агресија, на 24 февруари, дојдов кај Зеленски и му реков: „Веќе не сум лидер на опозицијата. И јас и ти сме војници. Нема да критикувам никого додека не победиме“, рече Порошенко во интервју за Гласот на Америка.

Порошенко, кој ја фаворизираше националистичката политика додека беше претседател, исто така облече воени униформи и организираше доброволни групи за помош во војната – иако канцеларијата на Зеленски го обвини за непотребен ПР.

Компаниите на Порошенко потрошиле повеќе од 46 милиони долари за поддршка на вооружените сили, рече неговиот портпарол. Доставувал оклопни возила купени во Италија и Британија, пикапи со погон на четири тркала, панцири, шлемови, гориво и друго.

Форбс вели дека неговото богатство се намалило од 1,6 милијарди долари на 700 милиони долари.

Ихор Коломојски
Коломојски се сметаше за главен оригинален поддржувач на украинскиот претседател Зеленски, кој ги користеше неговите моќни ТВ станици за промовирање на популарниот актер и комичар за време на претседателските избори во 2019 година.

Сепак, блиските врски со новиот лидер не го спасија Коломојски од проблеми. Во јануари, американското Министерство за правда го обвини Коломојски и соработниците за перење пари во САД. Неговите адвокати негираат било каква неправилност.

Неговиот главен финансиски имот, Приватбанк, беше запленет од украинските власти пред седум години, откако регулаторите пронајдоа дупка од 5 милијарди долари во нејзините книги, а Коломојски сè уште се бори да го врати.

Во јули, Зеленски, наводно, презел чекори за одземање на украинското државјанство на Коломојски бидејќи тој има и израелски и кипарски пасош. Коломојски се бори со одлуката.

Во ноември, украинската влада се повика на воена состојба за да ја преземе контролата врз уделот во водечката енергетска компанија во земјата Укрнафта, која делумно е контролирана од Коломојски.

Виктор Медведчук
Виктор Медведчук, вреден 620 милиони долари пред војната, беше највлијателниот проруски олигарх во Украина. Рускиот претседател Владимир Путин наводно е кум на неговата ќерка. Неговата блискост со Кремљ дава сè понегативни резултати.

Пред целосната инвазија на Русија, Медведчук беше уапсен и соочен со истрага за можно велепредавство врз основа на наводите за соработка со Русија за нелегална екстракција на гас од Црното Море, како и снабдување јаглен од територијата на регионот Донбас, контролирана од бунтовниците.

Медведчук по инвазијата побегнал од домашен притвор, но повторно бил уапсен додека се обидувал да ја напушти земјата преправен како воен доброволец. Во септември тој беше разменет за украински воени заробеници кои ги држат Русите. Неговото моментално место е непознато.