И покрај предизвикувачката средина на глобалниот автомобилски пазар, продажбата на електрични автомобили нагло се зголеми во вториот квартал од оваа година, додека енергетската криза предизвикана од војната на Блискиот Исток повторно ја донесе волатилноста на цените на горивата во преден план, според новиот извештај на Меѓународната агенција за енергија (ИЕА).
Извештајот „Пазари на електрични автомобили во време на неизвесност“, кој се темели на обемната анализа од извештајот „Глобален преглед на електрични возила 2026“ на ИЕА, објавен во мај, ги анализира најновите податоци за автомобилскиот пазар во првата половина од 2026 година.
Глобалната продажба на автомобили се намали за околу пет проценти на годишно ниво во периодот јануари-јуни, бидејќи купувањето автомобили се намали на двата најголеми пазари во светот – Кина и САД – под влијание на економските притисоци, повисоките цени на горивата и промените во политиката.
Глобалната продажба на електрични автомобили се намали во првиот квартал од 2026 година, главно поради послабата продажба на овие два пазара. Сепак, според извештајот, имало нагло закрепнување во вториот квартал, а продажбата се зголемила за 35 проценти во споредба со првите три месеци од годината, додека во вториот квартал е забележано рекордно ниво на продажба во 50 земји.
Двојно зголемена продажба во четири земји
Во Австралија, Бразил, Индија, Кореја и Виетнам, кои претставуваат значајни пазари на електрични автомобили, продажбата помеѓу март и јуни речиси се дуплираше во споредба со истиот период во 2025 година. Вкупно, повеќе од 90 земји забележале годишен раст на продажбата на електрични автомобили во првата половина од 2026 година, според извештајот на IEA.
Како резултат на овој моментум, заедно со новата и континуирана поддршка преку политики за стимулации на голем број пазари, вклучувајќи ги Европа, Латинска Америка и Југоисточна Азија, се очекува електричните автомобили да сочинуваат 29 проценти од вкупната глобална продажба на автомобили во 2026 година. Тоа е за еден процентен поен повисоко од претходната проекција од извештајот „Глобален преглед на електрични возила 2026“.
Патниот транспорт сочинува речиси половина од вкупната потрошувачка на нафта во светот, поради што овој сектор е особено изложен на промени во цените на горивата и прекини во снабдувањето. Во исто време, патниот сообраќај е еден од клучните двигатели на увозот на нафта во неколку региони традиционално снабдувани од Блискиот Исток. ИЕА вели дека одговорите на владата и автомобилската индустрија на енергетската криза, особено оние поврзани со електричните возила, може дополнително да ги забрзаат промените во глобалната автомобилска индустрија, која веќе е во процес на значителна трансформација.
Според извештајот, послабиот автомобилски пазар во Кина ќе влијае на глобалната продажба на електрични возила во текот на 2026 година. За прв пат оваа деценија, се очекува продажбата на електрични автомобили во Кина да стагнира во споредба со претходната година, иако повеќе од 60 проценти од целата продажба во земјата ќе биде електрична, што претставува нов рекорд.
Извозот на електрични возила од Кина речиси го достигна нивото во текот на целата 2025 година.
Сепак, постои простор за понатамошен раст на глобалната продажба на електрични автомобили. Во текот на првите шест месеци од 2026 година, извозот на електрични автомобили од Кина речиси го достигна вкупното ниво забележано во текот на целата 2025 година. Според проценките на IEA, досега се продадени само околу две третини од тие извезени електрични автомобили.
Заедно со непродадените возила од претходните месеци, ова значи дека има повеќе од еден милион електрични автомобили достапни за продажба на глобалните пазари.
Растот на продажбата на електрични автомобили, во чие производство кинеските производители воспоставија особено силна конкурентска позиција, дополнително ќе ја зајакне конкуренцијата за традиционалните производители на автомобили. Ова е особено изразено на пазарите во развој, каде што увозот на кинески електрични автомобили продолжи да расте многу брзо, според извештајот.
Со оглед на тоа што се очекува Кина и другите економии во развој да сочинуваат околу 60 проценти од глобалната побарувачка за автомобили во текот на следната деценија, успехот на тие пазари сè повеќе ќе одредува кој ќе ја преземе водечката улога на глобалниот пазар на автомобили.