Бидејќи светот се соочува со опаѓање на стапките на наталитет и стареење на населението, еден пазар се појавува како неочекуван мотор на раст – таканаречената „сребрена економија“. Овој термин се однесува на сите економски активности поврзани со луѓе над 55 години, вклучувајќи ја нивната потрошувачка, инвестиции и зголемен принос на пазарот на трудот.
Во многу развиени земји, вклучувајќи ги земјите од Европската Унија, Јапонија и САД, уделот на населението постаро од 65 години веќе надминува 20 проценти. Традиционално, ваквите демографски промени се перцепираат како товар за пензиските системи и системот за здравствена заштита. Сепак, новите трендови покажуваат дека стареечкото население може да биде и двигател на економскиот раст, пишува BiznisInfo.ba.
– Сребрената економија не е само грижа за старите лица. Таа се однесува на користењето на нивното знаење, искуство и куповна моќ со цел да се создаде нова вредност за општеството – вели економистката Мари Леклерк од ОЕЦД.
Пензионерите како фриленсери и претприемачи
Една од клучните промени е враќањето на пензионерите на пазарот на трудот, но не во класична форма. Сè поголем број луѓе над 60 години избираат флексибилни форми на вработување како што се фриленсерство, консултантски улоги или дури и започнување сопствени стартап проекти.
Пример доаѓа од Германија, каде што бројот на фриленсери над 55 години се зголемил за 32 проценти во последните три години. Во САД, платформите како Upwork и Toptal бележат силен раст на профилите на корисниците во оваа возрасна група, особено во областите на финансиско консултирање, управување со проекти и образование.
Овој тренд носи двојна корист: постарите лица заработуваат дополнителен приход и остануваат активни, додека работодавците добиваат искусни професионалци без трошоци за вработување со полно работно време.
Купувачка моќ што ги менува пазарите
Според извештајот на Евростат, домаќинствата чии главни сопственици се над 60 години имаат, во просек, од 20 до 30 проценти повеќе нето средства од помладите генерации. Ова ги прави клучни потрошувачи во сектори како што се индустријата за луксузни патувања и велнес, технологиите за паметни домови и здравје, финансиските производи како што се приватните пензиски планови и осигурувањето.
Во Јапонија, каде што еден од тројца жители е над 65 години, производителите на технологија создаваат паметни уреди за постари лица, како што се помошни роботи и едноставни апликации за следење на здравјето. Индустријата поврзана со оваа демографија се проценува на повеќе од 900 милијарди долари годишно.
Предизвици: дискриминација и технолошки јаз
Иако сребрената економија нуди огромни можности, предизвиците остануваат. Возрасната дискриминација и технолошкиот јаз се главните проблеми што го ограничуваат целосниот потенцијал на постарите работници. Компаниите што сакаат да ја привлечат оваа работна сила мора да инвестираат во образование и адаптација на работните процеси.
Програмите за преквалификација, како оние што ги спроведува ЕУ преку средства за доживотно учење, се покажаа како клучни во овој процес.
Глобална перспектива и иднина
Светската банка проценува дека до 2030 година, сребрената економија би можела да достигне вредност од 15 трилиони долари, што е повеќе од сегашниот БДП на Кина.
За инвеститорите, ова ги отвора вратите кон нови индустрии и сектори – од биотехнологија и здравствена заштита, до образование и дигитални платформи.
– Оние кои навреме ќе го препознаат потенцијалот на сребрената економија ќе имаат конкурентска предност во свет каде што искуството е исто толку вредно како и иновацијата – нагласува аналитичарот Томас Мејер од инвестициската банка UBS.
Затоа, сребрената економија повеќе не е ниша – тоа е голем глобален тренд што го менува начинот на кој работиме, трошиме и размислуваме за стареењето. Наместо да го гледаат стареењето на населението како проблем, сè повеќе економисти и претприемачи го гледаат како можност за одржлив раст и социјална трансформација.
Фото: pixabay