Извршните директори на најголемите светски корпорации минатата година постигнаа реален раст на платите од 11 проценти, додека просечните плати на работниците на глобално ниво пораснаа за само 0,5 проценти во реални услови, според нова анализа на Меѓународната конфедерација на синдикати (ITUC) и Оксфам објавена во пресрет на Меѓународниот ден на трудот.
Со други зборови, истакнуваат тие, платите на најплатените директори во светот пораснале 20 пати побрзо од платите на работниците во 2025 година.
Само во САД, платите на извршните директори пораснале 20,4 пати побрзо од платите на работниците во последната година. За 384 извршни директори на компании чии акции се вклучени во индексот S&P 500 и за кои имало достапни податоци, платите се зголемиле за 25,6 проценти помеѓу 2024 и 2025 година. Во меѓувреме, просечните часовни плати за работниците вработени во приватниот сектор се зголемиле само за 1,3 проценти во реални услови.
Таа анализа ги вклучува 1.500-те најплатени корпорации во 33 земји кои ги пријавиле платите на извршните директори за 2025 година. Во просек, директорот примил 8,4 милиони долари плата и бонуси минатата година, во споредба со 7,6 милиони долари во 2024 година. На просечниот светски работник би му биле потребни 490 години за да заработи иста сума, истакнуваат ITUC и Oxfam во нивната анализа.
Досега, четири корпорации, вклучувајќи ги американските „Блекстоун“, „Бродком“ и „Голдман Сакс“, објавија дека им платиле на своите извршни директори повеќе од 100 милиони долари во 2025 година. Десетте најплатени извршни директори заедно заработиле повеќе од 1 милијарда долари.
Реалните плати за работниците ширум светот се намалија за 12 проценти од 2019 година. Во меѓувреме, платите на извршните директори нагло се зголемија – од просек од 5,5 милиони долари во 2019 година на 8,4 милиони долари во 2025 година, што е зголемување од 54 проценти во реални услови, покажа анализата.
Сопствениците на корпорациите добиле 79 милијарди долари дивиденди минатата година
Анализата на сопственост, спроведена и од ITUC и Oxfam, открива дека супербогатите добиваат значителни исплати од корпорациите што ги контролираат. Речиси 1.000 милијардери чии инвестициски портфолија беа идентификувани заедно добиле 79 милијарди долари дивиденди во 2025 година, што е еквивалентно на 2.500 долари во секунда. Просечниот милијардер заработил повеќе од дивиденди за помалку од два часа отколку просечниот работник заработил за цела година, рекоа тие.
Некои од најголемите исплати во 2025 година им припаднаа на Бернар Арно, сопственик на луксузниот бренд LVMH, кој доби 3,8 милијарди долари, и Амансио Ортега, сопственик на Inditex (Zara), кој доби 3,7 милијарди долари.
Богатството на милијардерите достигна рекордни нивоа во 2026 година. За само 12 месеци, тие го зголемија своето богатство за 4.000 милијарди долари, со што нивното богатство е за 1.500 милијарди долари повеќе од вкупното богатство на 4,1 милијарди најсиромашни луѓе во светот. Во споредба со минатата година, има 400 милијардери повеќе, а 45 од тие нови милијардери се збогатија со вештачка интелигенција.
„Владите мора да ги ограничат платите на извршните директори, праведно да ги оданочуваат супербогатите и да обезбедат минималните плати барем да бидат во чекор со инфлацијата и да овозможат пристоен живот. Работниците мора да можат да ги остварат своите права на организирање, штрајк и колективно договарање без страв или пречки. Тие се оние што го создаваат богатството на општеството; тие треба да можат да го бараат, како прашање на правда, она што им припаѓа. Овие мерки можат да направат многу повеќе отколку едноставно да го прераспределат приходот; тие можат да создадат економии што ја наградуваат работата, инвестираат во заедниците и ги сметаат моќните интереси за одговорни. Вака ќе го претвориме системот наместен за малкумина во систем што работи за сите“, рече Амитаб Бехар, извршен директор на Оксфам.