Американскиот државен секретар Марко Рубио официјално го соопшти прекинувањето со работа на Агенцијата на САД за меѓународен развој (УСАИД), следејќи ја експресната одлука за прекин на работата на оваа владина институција откако претседателот Доналд Трамп се врати во Белата куќа.
Распаѓањето на УСАИД се случува по анализата пласирана вчера во медицинското списание Лансет, која проектира дека стопирањето на американската помош може да предизвика дополнителни 14 милиони завршетоци на животот насекаде во светот, вклучувајќи и 4,5 милиони деца, објави „Хил“.
Администрацијата на Трамп го одбрани затворањето на УСАИД, велејќи дека со тоа се елиминираат „расфрлањето, измамите и злоупотребите“ и се пренасочуваат американските средства кон програми со конкретни резултати.
Рубио изјави дека децениската американска странска помош не донела резултати за САД.
„Развојните цели ретко биле постигнати, нестабилноста често се влошувала, а антиамериканските чувства само растеле“, напиша Рубио во блог-објава. „Ерата на владино санкционирана неефикасност официјално заврши“, додаде тој.
Демократите жестоко го осудија укинувањето на УСАИД, нарекувајќи го неуставно и сурово. Администрацијата ги замрзна средствата за надворешна помош, издаде општи наредби за прекин на работата на вработените во УСАИД и им го блокира пристапот до работните станици и е-поштата.
Овие потези предизвикаа хаос во хуманитарната заедница и ги загрозија животите на многумина, според тужба поднесена против администрацијата, посочува „Хил“.
„Наместо да се вклучи во конструктивни разговори за ублажување на катастрофалните последици од овие отпуштања, администрацијата избра да нанесе максимална болка и тешкотии преку серија сомнителни, веројатно незаконски политики, проследени со омаловажувачка и дехуманизирачка реторика, без размислување за имплементацијата или човечките последици“, се вели во изјавата на Американската асоцијација на службеници за надворешни работи — синдикатот што ги застапува дипломатите.
Од 120 милијарди долари во договори што беа активни на почетокот на јануари, задржани се програми во вредност од приближно 69 милијарди долари, според анализа на Њујорк Тајмс. Овде се вклучени 580 хуманитарни програми, 167 здравствени програми, 65 програми за економски развој и 79 други иницијативи.
Рубио изјави дека УСАИД „официјално ќе престане да спроведува надворешна помош“, а Стејт департментот ќе ја преземе распределбата на помошта за да се осигура дека програмите се „усогласени со политиките на администрацијата“. Тој вети дека помошта ќе се спроведува со „поголема одговорност, стратегија и ефикасност“.
Најавата беше поздравена од некои од клучните поддржувачи на Трамп од движењето „Направи ја Америка повторно голема“ (MAGA) во Конгресот. „Америка на прво место: секој долар, секој дипломат. Благодариме на претседателот Трамп и секретарот Рубио за вашето лидерство“, напиша републиканското мнозинство во Комитетот за надворешни работи на Претставничкиот дом на платформата Икс.
Противниците, пак, оценија дека администрацијата на Трамп прави огромна грешка во надворешната политика. „Затворањето на УСАИД е историска грешка и ќе ѝ наштети на позицијата на САД во светот и во конкуренцијата со Кина“, напиша Р. Николас Брнс, поранешен амбасадор на САД во Кина за време на мандатот на Бајден, во објава на Икс.
Поранешниот претседател Џорџ Буш, според медиумските извештаи, присуствувал на церемонија во чест на вработените во УСАИД, одбележувајќи го последниот ден на агенцијата. Тој ја спомнал неизвесноста околу Претседателскиот план за итна помош за борба против СИДА – популарна програма за превенција на ХИВ/СИДА што тој ја создаде и која спасила околу 25 милиони животи. „Дали е во наш интерес што 25 милиони луѓе кои ќе умреа сега се живи? Мислам дека е“, рече Буш. „Во име на благодарна нација, ви благодарам за вашата напорна работа и Бог да ве благослови“, додаде тој.