Во овие тешки времиња, ловот на скапоцени метали трае веќе долго време, а сега и цената на среброто експлодираше – скокна за 270 проценти за една година. Тоа е повеќе од златото. Која е причината за ова – и какви се идните перспективи?
И во оваа година, рекордите на пазарот на скапоцени метали паѓаат еден по друг. Оваа недела, цената на златото ја проби психолошката граница од 5.000 долари, а сега среброто, за прв пат во историјата на тргувањето, премина околу 100 долари за унца, а моментално е околу 117 долари.
Веќе минатата година започна ловот и на злато и на сребро. Растот на нивната цена не бил толку висок од 1979 година, а сега цената на среброто буквално скокна: во 2025 година, цената на златото се зголеми за речиси 65 проценти, а на среброто за дури 148 проценти.
Растот продолжи и оваа година: досега, цената на среброто се зголеми за уште 45 проценти, а на златото за 21 процент. Според аналитичарот на HSBC, Јерг Шерер, среброто моментално е во „извонредно динамичен тренд на раст“.
Во двата случаи, металите имаат корист од нивната репутација како „безбедно засолниште“ за инвеститорите. Во време на бројни геополитички конфликти, непредвидлив американски претседател и нагло опаѓање на вредноста на доларот, инвеститорите се среќни да ги конвертираат своите пари во злато и сребро.
Индустријата е гладна за сребро
Со среброто, постои уште еден важен двигател на растот: индустриската побарувачка. Среброто повеќе не е толку важно во фотографијата бидејќи практично повеќе не постои, но постои неговото физичко својство да биде најдобар спроводник на електрична енергија и топлина. „Експанзијата на соларната индустрија особено силно ја зголеми побарувачката за сребро“, изјави за ARD Соња Мартен, главен економист на DZ Bank.
Глобалната транзиција кон обновливи извори на енергија го направи среброто неопходна суровина, првенствено за фотоволтаични ќелии, каде што среброто сè уште е тешко да се замени без да се изгуби ефикасноста.
Но, среброто не се користи само во соларниот сектор. Тоа е клучно и во електромобилноста, електрониката, високотехнолошкото производство и комуникациската технологија, како и за центрите за податоци, но и поради порастот на вештачката интелигенција.
Експлоатацијата има свои граници
Од друга страна, светското производство на сребро не може да го задоволи растечкото побарување. Причината е што повеќе од 70 проценти од светското производство на сребро се добива како нуспроизвод за време на екстракцијата на олово, цинк, бакар и злато, додека само околу 30 проценти доаѓа од примарни рудници за сребро. Ова ја ограничува способноста на индустријата брзо да го зголеми производството како одговор на растечките цени.
Застојот на страната на понудата дополнително го поттикнува растот на цените. Аналитичарите зборуваат за „структурен недостаток на понуда“ – што многумина го сметаат за клучен елемент на приказната за среброто. Во исто време, овој недостаток ѝ дава на сегашната ценовна трка одредена одржливост, што е важна разлика во споредба со чисто шпекулативните бранови на раст од минатото.
Дали среброто е премногу скапо сега?
Шпекулациите со среброто остануваат ниски, вели пазарниот аналитичар Роберт Ретфелд од Wellenreiter-Invest. „Според податоците на CoT, среброто би можело да продолжи да расте.“
Погледот на ценовниот однос на златото и среброто сè уште бара претпазливост. Овој однос покажува колку унци сребро се потребни за да се купи една унца злато. Моментално е околу 47. „Последниот пат кога беше понизок беше во септември 2011 година“, вели Карстен Фрич, аналитичар за суровини од Commerzbank, во интервју за ARD.
Толку низок однос укажува не само на релативната јачина на среброто, туку и на можна преценка. Среброто во споредба со златото повеќе не е евтино, нагласува Фрич.
Кој сака да „скокне на возот“ во оваа трка за рекордната цена на среброто, ќе треба добра доза на нерви. Ваквиот брз раст нужно значи голема опасност од корекција. Експертите за берза предвидуваат висока волатилност во 2026 година, односно силни осцилации на цената на среброто.