Во неделата, деветте членки на ОПЕК + објавија доброволно намалување на производството за 1,2 милиони барели дневно од мај до крајот на годината. Ова изнесува 1,1 отсто од глобалната понуда.
Овој потег веднаш ги зголеми цените на нафтата – и тие ќе продолжат да растат. Суровата нафта „брент“ скокна од 79,77 долари за барел во неделата на 85,02 долари во понеделникот и денеска се тргува по цена над 85 долари за барел.
Голдман Сакс ја зголеми својата прогноза за декември 2023 година за сурова нафта „брент“ од 90 на 95 долари. До декември 2024 година, цените ќе се зголемат до 100 долари.
Овие цени ќе бидат новата нормала, вели Бјарне Шилдроп, главен аналитичар во СЕБ. И тоа неизбежно ќе се претвори во болка за милиони потрошувачи преку повисоките цени на пумпите и повисоките трошоци во продавниците.
Ударот на Западот е трикратен. Високите цени на нафтата ќе ја одржат инфлацијата. Овој потег сигнализира дека Саудиска Арабија му врти грб на Западот и се врти кон Кина. Зголемувањето на цената на нафтата ќе ги поткопа и санкциите кон Русија – каде профитот од нафтата наскоро ќе се зголеми, пренесува Банкар.ме.
Секое зголемување од 1 долар на цената на суровата нафта ја зголемува заработката од рускиот извоз за околу 2,7 милијарди долари годишно, вели Бенџамин Хилгенсток, автор на извештајот за руските санкции за Центарот за истражување на економската политика.
Според тоа, зголемувањето на цената на нафтата од 10 долари ќе ги зголеми приходите од извозот на руската нафта за околу 27 до 145 милијарди долари оваа година. Ова е за околу 22,5 отсто повеќе од предвиденото CEPR пред одлуката на ОПЕК.
Западните санкции за руската нафта се задоцнети. ЕУ само воведе ембарго на нафтата во декември 2022 година, а на нафтените деривати во февруари 2023 година. Поголемиот дел од минатата година Русија имаше корист од високите цени на нафтата, а нејзиниот суфицит на тековната сметка достигна рекордно високо ниво, вели Хилгенсток. Приходите штотуку почнаа да се под притисок – до зголемувањето од ОПЕК, пишува Yahoo Finance.
„Ова е Саудиска Арабија која вели „Русија е наш пријател“. Она што тие го прават овде е застанување на страната на руската и кинеската алијанса“, вели Шилдроп.
„По кратењата на ОПЕК, ќе имаме построг пазар. Русија ќе може да наплати повисока цена за нафтата, да добие подобри приходи и полесно да ја финансира војната во Украина, што индиректно ќе се спротивстави на санкциите наметнати од Западот“.
Овој потег е природен за Саудиска Арабија бидејќи поголемиот дел од идната побарувачка за нејзината нафта ќе доаѓа од Азија.
Другите земји можат да купуваат од Русија сè додека цената на суровата нафта е под плафонот – тоа е неопходно ако сакаат да користат транспортни услуги од земјите на клубот на богатите нации на ОЕЦД и ЕУ. Но, земјите како Кина немаат ограничувања доколку не мора да се потпрат на овие услуги.
Извозот на руска нафта во Кина, Индија и Турција се зголеми од почетокот на војната. Вкупниот извоз во декември 2022 година беше поголем од декември 2021 година, според CEPR.
Додека Русија акумулира готовина, Западот ќе трпи под тежината на инфлацијата.
„Тоа е како данок на глобалната економија. Работи на ист начин како зголемувањето на стапката, има ефект на забавување“, вели Шилдроп.
Малку е веројатно дека главната инфлација ќе се зголеми, само затоа што цените на нафтата беа толку високи минатата година, но намалувањата на ОПЕК значат дека цените ќе останат повисоки подолго време.
„Ова ја нагласува подготвеноста и способноста на ОПЕК да ги контролира цените. Ова значи дека ако имаме економски пад, каде што одредена слабост можеше да се ублажи со пониски цени на инпутите, тоа нема да се оствари“, вели Оле Хансен, раководител на Стратегија за стоки во Saxo Bank.
Цените ќе растат на одредени пазари кои се потпираат на нафтата. „Кога станува збор за секторската чувствителност, транспортот секако ќе биде првиот на удар“, вели Тамара Башиќ Василијев, виш економист во „Оксфорд економикс“.