Пред десет години, никој не се обложуваше на Португалија, која тогаш беше на работ на финансиски банкрот. Но, денес некои набљудувачи зборуваат за „португалското економско чудо“.
Имено, Португалија во 2011 година навистина го допре дното, во економска смисла. Беше спасена во последен момент со планот за помош од 78 милијарди евра доделен од Европската унија (ЕУ) и Меѓународниот монетарен фонд (ММФ). Сепак, следеше драстично намалување на буџетот, со длабоки последици за економското и социјалното ткиво на државата.
Најзападната земја на европскиот континент напредуваше чекор по чекор, дискретно, избирајќи храбра политика за снабдување, притоа фокусирајќи се на нејзиниот главен адут, туризмот. Денес, неговите напорни напори му овозможуваат да се прераспредели на општествено ниво.
Еве што треба да ги знаете за да го разберете враќањето на Португалија.
Буџетско остварување без преседан
Во португалскиот парламент оваа објава предизвика ентузијазам кај владејачкото социјалистичко мнозинство. Владата планира да постигне јавен суфицит од 0,8 отсто од БДП во 2023 година, додека претходно очекуваше дефицит од 0,4 отсто, се вели во предлог-буџетот на државата за 2024 година. Во последните 50 години ова е најдобриот резултат. Во следната година, извршната власт смета на суфицит од 0,2 отсто од БДП, со што планира побрзо враќање на урамнотежените јавни финансии, што го очекуваше дури во 2027 година. Инфлацијата, исто така, треба да продолжи да паѓа на 5,3% во 2023 година, пред да се забави на 3,3% во 2024 година.
Португалија најдобро ги сноси последиците од војната во Украина
Оваа европска земја се опоравува подобро од другите, бидејќи е помалку изложена на последиците од руската инвазија, особено кога зборуваме за енергија. Португалија, на пример, беше многу помалку зависна од увозот на руски гас, за разлика од Германија, пишува порталот latribune.fr.
Софија Фернандеш, експерт од Институтот Жак Делор, вели дека извозот, особено текстилот и виното, биле силен двигател на португалската трговија минатата година. Тоа, објаснува се индустрии со многу солидно знаење и искуство. Покрај тоа, Португалија стана водечки европски извозник на велосипеди во 2021 година.
Со огромен удел во БДП на Португалија, туристичкиот сектор е навистина главното економско богатство на пиринејската земја. Според официјалната статистика, во 2022 година приходите од овој сектор ги надминале тие од 2019 година за 20 отсто. Само во првата половина на 2023 година, на португалските аеродроми се забележани 31 милион туристи: рекорд што донесе 22 милијарди приходи во оваа земја. Фернандеш понатаму објаснува дека имало вистинска експлозија и дека Португалија е домаќин на патници од целиот свет.
Туризмот е и сектор кој го поттикнува пазарот на труд со рекорден број на вработувања. Речиси 320.000 луѓе работат во хотелиерството и угостителството во Португалија, но негативната страна е што туризмот почнува да се соочува со тешкотии токму во однос на вработувањето; во моментов треба да се пополнат 50.000 работни места.
Неколку години ограничени со буџетските ограничувања наметнати од Брисел, последователните португалски влади се потпираа на многу активна политика на понудата. „Всушност, земјава поздрави бројни странски инвестиции, со многу поволни даночни програми за меѓународните инвеститори и пензионери од други европски земји, вклучително и Франција“, објаснува експертот од споменатиот институт.
Камен-темелникот на оваа политика се познатите „златни визи“, кои беа лансирани на крајот на 2012 година и истечеа во март 2023 година. Во замена за дозвола за престој, корисниците на оваа специјална виза мораа да платат најмалку 500.000 евра за да купат недвижен имот во Португалија, да инвестираат еден милион евра во својата економска активност, или да се заложат за отворање на десет постојани работни места.
Во текот на последните десет години, пиринејската земја заработи вкупно повеќе од 6,5 милијарди евра во замена за повеќе од 11.000 одобрени дозволи за престој, со повеќе од 18.000 визи издадени на роднини на овие инвеститори.
Португалија, како што знаеме, е директен сосед на Шпанија, со која дели голема граница. Со текот на времето, тој успеа да ја направи значаен економски сојузник. Шпанија не е само главната дестинација за националниот извоз на Португалија, туку и нејзиниот главен економски партнер.
Според податоците на Националниот институт за статистика на Португалија (INE), трговската размена меѓу двете земји пораснала од 17,6 милијарди евра во 2000 година, или околу 14 отсто од БДП, на 55,5 милијарди евра во 2022 година, или 23 отсто од БДП. Тоа е, повторно, резултат без преседан.