Иако економскиот раст на еврозоната веќе е забавен поради трговската војна и опседнатоста на администрацијата на Трамп со тарифите, наглото зголемување на трошоците за јавна одбрана сепак може да биде контрамерка што ќе го поттикне растот, изјави во вторникот Оли Рен, гувернер на Банката на Финска и член на управниот совет на Европската централна банка.
Економијата на еврозоната беше во голема мера стагнација во последните две години, а во периодот пред и по доаѓањето на Трамп на власт во јануари, имаше зголемени показатели дека стравувањата од трговска војна со САД веќе ги кочат корпоративните инвестиции и ги прават потрошувачите многу повнимателни. Намалувањето на поддршката на Трамп за Украина е исто така дополнителен товар за Европската унија, која вети дека ќе финансира голем дел од трошоците на Украина во нејзината војна и одбрана од руската инвазија.
„Иако нема многу позитивност во сегашната безбедносна ситуација во Европа, очекуваното зголемување на трошоците за одбрана и инвестициите веројатно ќе го поттикнат растот на БДП на среден рок“, рече Рен во вторникот на онлајн семинарот на инвестициската платформа МНИ.
Овој нов стимул може да биде многу добредојден, бидејќи и пред трговските војни на Доналд Трамп, прогнозите за раст на европската економија беа релативно скромни. За време на новото намалување на каматните стапки на Европската централна банка во март, Рен ги истакна проекциите дека, во најлошото сценарио, американските царини би можеле да доведат до пад на глобалниот БДП од 0,5 отсто во 2025 година и уште 0,5 отсто во 2026 година.
„Царините на САД и зголемената неизвесност веќе имаат негативни ефекти врз изгледите за економски раст на еврозоната, и на краток и на среден рок“, додаде Рен. Иако Европската централна банка не може сама да го реши прашањето за конкурентноста на Европа, Рен додава дека шесте намалувања на каматните стапки во изминатите девет месеци сепак создале „простор за маневрирање“ за потрошувачите и компаниите.
Рен во вторникот одби да понуди какви било ветувања за дополнителни намалувања, тврдејќи дека економските изгледи се неизвесни и дека ЕЦБ треба да ги држи отворени сите свои опции.
Сепак, Рен рече и дека инфлацијата во еврозоната се стабилизира на нивото кое го таргетира ЕЦБ и дека трендовите се развиваат во согласност со прогнозите. Според проекциите од почетокот на овој месец, ЕЦБ очекува инфлацијата да биде околу 2,3 отсто оваа година, пред да падне на 1,9 отсто во 2026 година. „Инфлацијата во еврозоната се стабилизира кон поставената цел од 2 отсто“, рече Рен.
Но, Европа сè уште има причина за оптимизам. Нестабилноста што ја донесе администрацијата на Трамп ги вознемири и американските финансиски пазари, а во последните неколку недели се повлечени рекордни инвестиции од американските берзи, од кои добар дел завршија во Европа. Според истражувањето на Bank of America Global Research во вторникот, кое го испитува расположението на брокерите и нивните клиенти, нарачките за купување европски акции се зголемија на највисоко ниво во последните четири години.
Дополнително, новата германска коалициска влада на конзервативци и социјалдемократи предводена од канцеларот Фридрих Мерц објави амбициозен инвестициски план во инфраструктурата и одбраната вреден 500 милијарди евра и одлучи да ги ублажи правилата за т.н. фискалната „сопирачка за долг“ што ги врза рацете на сите германски влади и ја ограничи јавната потрошувачка во последните 15 години.