Протече нацрт-законот за индустриско забрзување (IAA) на ЕУ, поставувајќи висока граница за напорите на блокот да ги заостри регулативите за странски директни инвестиции (FDI) во стратешките сектори во развој. Плановите предвидуваат меѓународната сопственост да биде ограничена на 49 проценти, што предизвикува предупредувања за промена на парадигмата за FDI.
Како што објави FDi Intelligence, IAA е клучна реформа на Европската комисија за декарбонизација и производство, која сè уште се финализира во Брисел. Нацрт-законот покажува дека Комисијата разгледува невидени потези за користење на FDI како алатка за градење локален капацитет, создавање работни места и зголемување на конкурентноста.
„Многу сеопфатниот сет на критериуми што ќе се применуваат за одобрување на FDI е јасен знак за промена на парадигмата“ во креирањето индустриски политики на ЕУ, рече Андре Волф, раководител на технологија, инфраструктура и индустриски развој во Центарот за европска политика.
Ограничувањата за FDI во нацрт-IAA, што се очекува Комисијата да го предложи на 25 февруари, вклучуваат инвестиции во гринфилд од 100 милиони евра и повеќе во неименувани „клучни стратешки сектори во развој“.
Компаниите надвор од ЕУ кои сакаат да ги остварат овие инвестиции мора да го сторат тоа преку заеднички вложувања со субјекти од ЕУ, при што вторите имаат најмалку 51 процент удел.
„Ова е сосема ново за политиката на ЕУ… би била голема промена“, рече Леонард фон Румел, партнер во адвокатската канцеларија „Бломштајн“ во Берлин и Брисел.
Странскиот инвеститор мора да лиценцира права за интелектуална сопственост и да споделува знаење со своите локални операции, а секоја интелектуална сопственост создадена во ЕУ мора да остане таму. Во декември, Комисијата сигнализираше дека ќе „условува“ одредени инвестиции со трансфер на технологија, а Индустрискиот акционен план на ЕУ, објавен минатиот март, го ограничува учеството на странските производители на батерии во програмите за субвенции на оние кои споделуваат вештини и знаење. Сепак, предлозите на IAA претставуваат „големо мешање во она на што се навикнати компаниите во ЕУ“, вели фон Румел.
IAA, исто така, бара од проектите финансирани од странски инвеститори да издвојуваат еден процент од нивните приходи за истражување и развој во ЕУ, а најмалку 50 проценти од влезните елементи што се користат во производите што се продаваат во блокот мора да бидат произведени во ЕУ. Најмалку половина од работниците во тие компании мора да бидат и од ЕУ, што укажува на загриженоста на Брисел за ситуации како онаа во која кинескиот производител на батерии CATL наводно донесе 2.000 кинески работници за да помогне во развојот на фабрика од 4,1 милијарди евра во Шпанија.
Иако Кина, наводно, е главната цел на инвестициските ограничувања на IAA, реформите поттикнуваат споредби со нејзиниот пристап кон странските директни инвестиции. Кина го отвори својот пазар за инвеститорите во замена за развој на локални капацитети. „Ваквите предлози речиси ја имитираат стратегијата за индустриски раст на Кина, која ЕУ ја критикуваше во минатото“, рече Волф.
Секторите опфатени со IAA не се детално опишани во протечениот документ, но се споменуваат „клучни стратешки сектори и технологии, како што се енергетски интензивните индустрии, чистите технологии или синџирот на снабдување со електрични автомобили“.
„Сортирањето на секторите во овие категории ќе биде предмет на жестока дебата“, рече Волф.
IAA се стреми да ги прошири овластувањата на Комисијата во областа на странските директни инвестиции, кои историски се одговорност на земјите-членки. Националните влади мора да одлучат дали инвестицијата ги исполнува критериумите на IAA, но Комисијата може да ја преземе оваа улога за проекти што вклучуваат висок степен на иновации, вклучуваат големи капитални инвестиции или влијаат на повеќе земји-членки.
Новиот процес на проверка дополнително ги збуни советниците. „Во суштина, тоа е нов режим на проверка, покрај постојниот режим на контрола на странските директни инвестиции (национална безбедност) што го имаме во Европа“, рече фон Румел.
Пред да стапи во сила, IAA мора да биде одобрен од Советот и Парламентот.
Одредбите за странски директни инвестиции „ќе се соочат со силен отпор од застапниците на слободната трговија и мултинационалните компании, па затоа веројатно ќе бидат олабавени и пред објавувањето на конечниот предлог на Европската комисија и за време на законодавниот процес“, рече Томас Влостовски, управувачки партнер на консултантската компанија „EU Strategy“ со седиште во Брисел, пренесува Банкар.ме.