Цените на храната во Европската Унија се зголемија во просек за 2,8 проценти во 2025 година во споредба со претходната година.
Сепак, кај одредени производи, инфлацијата беше значително повисока и достигна до 10 проценти, според податоците на Евростат.
Кои земји имаа највисока инфлација на храната во 2025 година? Кои производи најмногу поскапеа, а каде воопшто паднаа цените?
Драстично зголемување на цените на храната во Турција
Турција се одликува со раст на цените на храната, тие скокнаа за дури 32,8 проценти во текот на 2025 година, што дополнително укажува на пошироки инфлациски проблеми во таа земја.
Во рамките на Европската Унија, Романија забележа највисока инфлација на храната – 6,7 проценти.
Во текот на 2025 година, висока инфлација на храната беше присутна во делови од Источна и Југоисточна Европа. Романија, Бугарија, балтичките земји и земјите од Балканот најчесто забележаа стапки помеѓу 4 и 7 проценти, далеку над просекот на ЕУ.
Швајцарија беше единствената земја каде што цените на храната паднаа, за 1,1 процент, додека во Кипар останаа непроменети.
Меѓу четирите најголеми економии на ЕУ, Франција имаше најниска стапка на инфлација на храната, само 0,7 проценти, што е воедно и трета најниска стапка меѓу 36-те европски земји вклучени во анализата.
Во Германија и Шпанија, инфлацијата на храната беше 2,1 процент, додека Италија имаше највисока стапка меѓу водечките економии на ЕУ, од 2,5 проценти.
Двоцифрена инфлација кај чоколадото, замрзнатото овошје и месото
Од вкупно 64 основни прехранбени производи што ги следи Евростат, цените паднаа кај осум производи, додека кај еден останаа исти. Сите други забележаа раст на цените во 2025 година во споредба со 2024 година.
Највисок раст е забележан кај три производи со двоцифрена инфлација.
Чоколадото најмногу поскапе, за 17,8 проценти, по што следува замрзнатото овошје со зголемување од 13 проценти, додека говедското и телешкото месо поскапеа за 10 проценти.
Јајцата (8,4 проценти), путерот (8,3 проценти), како и јагнешкото и козјото месо (7,2 проценти), исто така, забележаа значителен пораст на цените.
Цените на шеќерот, џемот и медот се зголемија за 6,8 проценти, додека цената на свежото полномасно млеко се зголеми за 5,7 проценти.
Производите од коренест зеленчук се зголемија за 5,5 проценти, свежото или ладеното овошје за 5,4 проценти, додека вкупната категорија овошје забележа раст од 5,3 проценти.
Кои производи станаа поевтини?
Од друга страна, пад на цените е забележан кај одредени производи.
Маслиновото масло имаше најголем попуст, дури 22,9 проценти, по силното зголемување на цените во претходните години.
Цените на шеќерот паднаа за 11 проценти, на маслата и мастите за 5,4 проценти, додека компирите поевтинија за 5,2 проценти.
Разлики меѓу земјите по видови производи
Годишните промени во цените на храната значително се разликуваа од земја до земја.
Шесте производи со највисок раст на цените во ЕУ пораснаа за повеќе од седум проценти, но со големи разлики меѓу земјите.
Цените на чоколадото се зголемија за повеќе од 30 проценти во три земји – Полска (33 проценти), Литванија (32 проценти) и Естонија (32 проценти), додека во Албанија е забележан раст од само 1 процент.
За замрзнатата храна, инфлацијата се движеше од 2 проценти во Исланд до дури 32 проценти во Естонија, при што податоците не се достапни за некои земји.
Цените на говедското и телешкото месо во некои земји се зголемија за повеќе од 20 проценти, што е двојно повеќе од просекот на ЕУ. Највисок раст е забележан во Холандија (23 проценти), Хрватска (22 проценти) и Латвија (21 процент). Во Швајцарија, цените останаа исти, додека Франција (5 проценти) и Италија (6 проценти) имаа најмал раст.
Јајцата, еден од најшироко користените прехранбени производи, поскапеа за 20 проценти или повеќе во пет земји. Највисок раст е забележан во Чешка (29 проценти), Словачка (27 проценти), Португалија (21 процент) и Унгарија (20 проценти).
Инфлацијата на цените на јајцата значително варира низ цела Европа, во некои земји растот беше минимален, додека во некои земји цените дури и паднаа.
Цените на путерот достигнаа двоцифрен раст во 12 земји, а надминаа 20 проценти во Шведска.
Во случајот со јагнешкото и козјото месо, просечната инфлација во ЕУ беше седум проценти, но во шест земји растот беше поголем од 10 проценти.
Меѓу членките на ЕУ, највисок раст е забележан во Полска (14 проценти), по што следат Португалија и Ирска (по 13 проценти), додека Шведска (11 проценти) и Шпанија (10 проценти) исто така имаа значително зголемување на цените.
