Австралија и Европската Унија во вторник потпишаа трговски договор кој се подготвуваше осум години, со кој се елиминираат царините за речиси сите европски стоки и речиси сите австралиски извозни критични минерали.
Договорот доаѓа откако двете страни ги забрзаа преговорите по значително повисоките американски царини воведени за време на администрацијата на Доналд Трамп. Двете страни, исто така, потпишаа договор за зајакнување на соработката во безбедноста и одбраната.
„ЕУ и Австралија можеби се географски оддалечени, но не можеме да бидеме поблиски во начинот на кој го гледаме светот. Со овие динамични нови партнерства во областите на безбедноста, одбраната и трговијата, стануваме уште поблиски“, рече претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен.
Со договорот ќе се елиминираат повеќе од 99 проценти од царинските давачки за извоз на стоки од ЕУ во Австралија, што ќе ги намали царинските трошоци за компаниите за една милијарда евра годишно. Се очекува извозот од ЕУ во Австралија да порасне до 33 проценти во текот на следната деценија.
Австралискиот премиер Ентони Албанезе на прес-конференција изјави дека договорот ќе вреди околу 10 милијарди австралиски долари (шест милијарди евра) годишно за австралиската економија, додавајќи дека елиминацијата на речиси сите увозни давачки за австралиските критични минерали во ЕУ ќе помогне во стабилизирањето на глобалните синџири на снабдување.
ЕУ се стреми да ја намали својата зависност од Кина, особено во областа на критичните минерали, каде што Пекинг воведе контрола на извозот на некои клучни ресурси. Договорот, исто така, сигнализира растечки европски ангажман во Индо-пацифичкиот регион, откако Унијата склучи трговски договори со Индонезија во септември и со Индија во јануари.
Австралија прифати квоти за говедско месо
Во секторот на услуги, ЕУ ќе добие поголем пристап до телекомуникациски и финансиски услуги, додека во земјоделството, австралиските царини ќе бидат веднаш укинати за вино, пенливо вино, овошје и зеленчук и чоколадо, како и за сирење во период од три години.
За говедското месо, едно од најголемите спорни прашања што ги попречија претходните преговори во 2023 година, ЕУ ќе отвори две тарифни квоти во вкупен износ од 30.600 тони, при што околу 55 проценти од обемот ќе влегува без царина.
Трговијата меѓу двете земји е значајна, при што европските компании извезуваат стоки во вредност од 37 милијарди евра во Австралија во 2025 година и услуги во вредност од 28 милијарди евра во 2023 година.
Како блок, ЕУ беше трет најголем двонасочен трговски партнер на Австралија и шести најголем извозен пазар во 2024 година, а исто така беше и втор најголем извор на странски инвестиции во Австралија во 2024 година.
Како дел од договорот за зајакнување на одбранбените и безбедносните врски, двете страни ќе го прошират споделувањето разузнавачки информации за да се справат со глобалните безбедносни закани и да ја продлабочат соработката во борбата против онлајн радикализацијата и финансирањето на тероризмот.