Уделот од приходот што оди кај најбогатите 0,1 процент во Европа значително варира од земја до земја, почнувајќи од над шест проценти во некои до европски просек од 4,5 проценти. Експертите истакнуваат дека даночните системи и нееднаквоста во платите се клучните фактори зад овие разлики, пишува Euronews Business.
Податоците од Светската база на податоци за нееднаквост покажуваат дека уделот во приходот на оваа ултрабогата група, која сочинува приближно едно лице на секои 1.000 луѓе, се движи од 1,6 проценти во Холандија до дури 10,2 проценти во Грузија. Анализата опфаќа 35 земји, вклучувајќи ги членки на ЕУ, земјите кандидати, членки на ЕФТА и Обединетото Кралство.
Податоците се однесуваат на 2024 година или последната достапна година по 2020 година, а приходот се мери пред даноци и социјални бенефиции. Исклучок е Италија, за која најновите податоци се од 2015 година.
Меѓу членките на Европската Унија, Естонија бележи најголем удел со 8,3 проценти, по што следуваат Бугарија со 7,5 и Полска со 7 проценти. Две земји-кандидатки за членство во ЕУ се исто така високо на скалата: Србија со 6,9 проценти и Турција со 6,1 процент. Данска со 5,8 проценти и Романија со 5,1 процент се исто така над границата од пет проценти.
Со исклучок на Италија, четирите најголеми европски економии се многу блиски: уделот на најбогатите во Шпанија е 5 проценти, додека во Германија, Обединетото Кралство и Франција е 4,9 проценти. Со 4,8 проценти, Ирска е малку над европскиот просек од 4,5 проценти.
На дното од рангирањето се неколку земји со многу слични проценти. Холандија има најнизок удел од 1,6 проценти, по што следуваат Кипар (2,2%), Црна Гора (2,3%), Словенија (2,3%), Белгија (2,3%), Албанија (2,4%) и Латвија (2,4%), сите со удел под 2,5 проценти.
Најновите податоци за Италија во базата на податоци на WID се 2 проценти, но датираат од 2015 година и можеби не се директно споредливи со другите. Студија објавена од Гуцарди и Морели во WID ја става бројката на 3,3 проценти за 2021 година. Уделот на доходот на најбогатите се движи помеѓу 3,5 и 4,5 проценти во Грција (4,5%), Швајцарија (4,3%), Чешка (4,2%), Шведска (3,7%), Финска (3,5%) и Норвешка (3,5%).
Зошто има толку многу разлики?
д-р Павел Буковски од Универзитетскиот колеџ во Лондон вели дека политиките и институциите играат клучна улога. „Земјите се разликуваат во нивото на прераспределба, односно во тоа колку приходи се прераспределуваат преку даноци и социјални политики“, изјави тој за Euronews Business.
„Во овој поглед, Централна и Источна Европа имаат прилично ниско ниво на прераспределба. На пример, даночниот систем во Полска е регресивен, што значи дека богатите плаќаат релативно помалку од сиромашните“. Тој исто така забележа дека многу социјални политики се дизајнирани на таков начин што не мора нужно да придонесат за изедначување на приходите.
д-р Салваторе Морели од Универзитетот во Рим Тре забележува дека повисоките удели на најбогатите во некои земји делумно може да одразуваат вистинска повисока концентрација на плати, деловни приходи и богатство, што потоа генерира капитален приход, особено по економските транзиции од 1990-тите. Сепак, тој додава дека овие разлики може да одразуваат и разлики во пензиските системи, правилата за известување за даноци, сивата економија и степенот до кој капиталниот приход генерално се евидентира во официјалните податоци.