Растот на цените на кафето во последните години промени повеќе од самите сметки во продавниците. Го промени и начинот на кој потрошувачите пијат кафе. Сѐ повеќе љубители на овој пијалак се откажуваат од меленото кафе и капсулите. Наместо тоа, купуваат кафе во зрно и автоматски апарати. Така, дома подготвуваат пијалаци какви што до неодамна очекуваа исклучиво во кафулињата.
Тоа веќе не е минлив тренд, туку промена која ја зафаќа целата индустрија — од производителите и преработувачите, до трговците и производителите на апарати за кафе.
Потрошувачите избираат помалку, но поквалитетно
Ѓузепе Лаваца, претседател на истоимената италијанска семејна компанија, тој пресврт во разговор за Financial Times го опиша како „најважен тренд во секторот“.
Според неговите зборови, растот на цените не ја намали желбата за кафе, туку го промени начинот на кој луѓето го консумираат. Сѐ повеќе потрошувачи сакаат искуство на квалитетно еспресо дома, со значително понизок трошок отколку во кафулињата.
„Можеби радo консумираат малку помалку, но подобро“, рече Лаваца.
Кафето во зрно расте најбрзо
Дека не станува збор само за впечаток, потврдуваат и податоците од истражувачката куќа Research and Markets.
Европскиот пазар сѐ посилно се врти кон премиум и специјални кафиња. Истовремено, одржливоста и следливоста на потеклото на зрното стануваат важни критериуми при купувањето.
Иако капсулите во текот на 2025 година задржаа приближно третина од пазарниот удел, токму кафето во зрно оствари најголем годишен раст на продажбата — 7,3 проценти.
Во Велика Британија продажбата на кафе во зрно порасна за 20,3 проценти по количина и дури за 36,8 проценти по вредност. Силен раст забележаа и Франција, Италија и Германија. Само во Италија продажбата во првите пет месеци од годината порасна за 33 проценти.
Пандемијата го покрена трендот, цените го забрзаа
Денешниот раст не настана преку ноќ.
За време на пандемијата, милиони Европјани почнаа да инвестираат во домашни апарати за еспресо, бидејќи поради затворањето на кафулињата минуваа повеќе време дома. Потоа пристигна нов бран на раст на цените на суровото кафе, кој дополнително ги поттикна потрошувачите да бараат долгорочно поисплатлив начин за подготовка на омилениот пијалак.
Резултатот е сѐ поголема побарувачка за апарати кои мелат свежи зрна и овозможуваат подготовка на квалитетно кафе дома.
Европа останува светски центар на индустријата за кафе
Европа и понатаму е најголемиот светски пазар за кафе.
Според податоците на Европската федерација за кафе, европските потрошувачи чинат околу 28 проценти од вкупната светска потрошувачка. Индустријата директно вработува околу 1,5 милиони луѓе и на економијата на Европската Унија ѝ носи 84,4 милијарди евра бруто додадена вредност.
Германија е најголемиот европски увозник на кафе, додека заедно со Италија има клучна улога во преработката и извозот на печени производи на меѓународните пазари.
Рекордните цени ја менуваат целата индустрија
Промените во навиките на потрошувачите се случуваат во период на силен раст на цените на суровото кафе.
Глобалната извозна цена на кафето помеѓу 2005 и 2024 година речиси се тројно зголеми, а најголем раст е забележан од 2020 до 2024 година, кога цените пораснаа за речиси 70 проценти.
На пазарот притоа влијаеја климатските екстреми, пред сѐ сушите кои ги намалија приносите во најголемите земји-производители, но и нарушувањата во синџирите на снабдување и геополитичките неизвесности.
Дополнителна нервоза предизвика и најавата на американскиот претседател Доналд Трамп за можно воведување високи царини за увозот од Бразил, најголемиот светски производител на кафе, што дополнително ја зголеми волатилноста на цените на светскиот пазар.
Квалитетот станува поважен од количината
Сето тоа покажува дека растот на цените не значи нужно пад на побарувачката.
Потрошувачите не се откажуваат од кафето. Наместо тоа, го менуваат начинот на кој го купуваат и подготвуваат. Сѐ почесто избираат поквалитетни зрна, инвестираат во домашни апарати и сакаат искуство кое до неодамна беше резервирано за специјализираните кафулиња.
За производителите и трговците тоа значи дека конкурентноста сѐ помалку ќе зависи од количината на продаденото кафе, а сѐ повеќе од квалитетот на производот, потеклото на зрното и искуството што можат да им го понудат на купувачите.