Компаниите во еврозоната сè потешко ги зголемуваат цените на своите производи бидејќи потрошувачите, оптоварени со повисоките трошоци за гориво и живот, станаа значително почувствителни на поскапувањата. Дополнителен притисок создава и сè посилната конкуренција од кинеските производители, кои на пазарот пласираат иновативни производи по пониски цени, покажа истражувањето на Европската централна банка (ЕЦБ).
Анкетата спроведена меѓу 76 големи нефинансиски компании ја потврдува проценката на ЕЦБ дека растот на цените на енергентите засега не се прелил значајно врз пошироката инфлација, платите и долгорочните инфлациски очекувања. Поради тоа, централната банка ги задржа каматните стапки непроменети, но ја остави отворена можноста за нивно зголемување во септември.
Компаниите тешко ги пренесуваат повисоките трошоци врз купувачите
Компаниите до јуни ги зголемувале цените помалку од очекуваното, а сличен тренд предвидуваат и за тековното тримесечје. Околу 40% од испитаниците навеле дека цените во нивните сектори пораснале, најмногу кај меѓупроизводите и транспортот, додека цените на петрохемиските производи скокнале меѓу 20 и 30 проценти.
Сепак, компаниите кои работат директно со крајните потрошувачи истакнуваат дека повисоките трошоци речиси и не успеале да ги пренесат врз купувачите бидејќи домаќинствата сè повнимателно управуваат со потрошувачката. Поради поевтиниот увоз од Азија, цените на одделни електронски производи дури и паднале, па околу 40% од компаниите бележат намалување на профитните маржи.
Според наводите на ЕЦБ, трговците со прехранбени производи забележуваат дека поголемите издатоци за гориво им оставаат на потрошувачите помалку пари за останатите купувања. Поради тоа, купувачите сè почесто се одлучуваат за трговските марки на маркетите наместо за познатите брендови.
Послаби изгледи за економијата на еврозоната
Иако развојот на вештачката интелигенција поттикнува нови инвестиции, европските производствени компании сè повеќе инвестираат во Азија и Источна Европа наместо во земјите од еврозоната, поради загриженост за конкурентноста.
Според анкетата на ЕЦБ, инфлациските очекувања во еврозоната останаа главно непроменети во последните три месеци. Се очекува инфлацијата да почне побрзо да забавува во текот на следната година и да се врати на таргетираните 2% во текот на 2028 година.
Инфлацијата со месеци се движи околу 3%, пред сè поради високите цени на енергентите, но мнозинството економисти сметаат дека растот на цените е блиску до пикот. Просечната инфлација за оваа година и понатаму се проценува на 2,7%, додека прогнозата за 2027 година е благо зголемена од 2,1% на 2,2%, пред во 2028 година да го достигне целното ниво од 2%.
Анкетата истовремено покажа и послаби изгледи за економскиот раст на еврозоната. Прогнозата за растот за оваа година е намалена од 1,0% на 0,6%, додека проценката за следната година е снижена од 1,3% на 1,2%, што потврдува дека европската економија се заздравува побавно од претходно очекуваното.