Некои прехранбени производи, вклучувајќи кафе и сок од портокал, би можеле да станат поскапи ако Брисел воведе построги правила за пестициди. Имено, тоа силно би влијаело врз производството на земјоделците од трети земји и увозот на храна во ЕУ, објавува Политико.
Земјоделците надвор од ЕУ со месеци предупредуваат дека плановите за забрана на какви било траги од најопасните пестициди, кои се забранети во ЕУ поради нивното влијание врз здравјето и животната средина, би довело до намалување на понудата и повисоки цени на одредени прехранбени производи. Ова го потврдува анализата на Заедничкиот истражувачки центар (JRC), научната служба на Европската комисија, објавена во вторник.
Во најлошото сценарио, во кое производителите надвор од ЕУ нема да се прилагодат на правилата, Европејците ќе мора да платат 332 проценти повеќе за кафе и 82 проценти повеќе за цитрусни овошја. Увозот на земјоделски производи во ЕУ би се намалил за 41 процент, а сточарите исто така би биле погодени поради повисоките трошоци за добиточна храна, според анализата.
И во поверојатните сценарија претпоставени од истражувачите, во кои производителите надвор од ЕУ би се прилагоделе на новите правила во различен степен, потрошувачките цени би се зголемиле, додека увозот на земјоделски производи во ЕУ би се намалил. Од друга страна, тоа би можело да го зголеми домашното производство, велат истражувачите.
Тие сакаат да ги смират локалните земјоделци со мерката
Предложената забрана за остатоци од пестициди, која е дел од пакетот за безбедност на храната и добиточната храна, ужива поддршка од европските земјоделци. Тие долго време предупредуваат дека мора да следат построги правила од нивните конкуренти од трети земји. За да избегнат траги од забранети пестициди на овошјето и зеленчукот, земјоделците надвор од ЕУ всушност би морале да престанат да ги користат според новите правила.
Мерката беше делумно дизајнирана за да го ублажи незадоволството на европските земјоделци околу трговскиот договор меѓу ЕУ и јужноамериканскиот трговски блок Меркосур, според Политико. Брисел на тој начин се најде соочен со непријатен политички избор: трактори на незадоволни земјоделци на улиците или ризик од зголемување на цените на храната за потрошувачите.
Земјите-членки на ЕУ се поделени околу оваа мерка. Меѓу нејзините погласни поддржувачи е, на пример, Франција, која на почетокот на годината веќе забрани одредени производи што содржат остатоци од забранети пестициди, со што се ограничува увозот на одредени видови компири и авокадо.
Критичари: Мерката оди подалеку од заштитата на здравјето
Критичарите веруваат дека предложеното заострување е спротивно на правилата на светската трговија бидејќи ЕУ на тој начин би наметнала свои правила на странските производители, што е познато како клаузула за огледало. Широк спектар на меѓународни производители тврдат дека предложената забрана оди подалеку од заштитата на здравјето и го игнорира фактот дека производителите ширум светот се соочуваат со различни штетници, клима и услови за земјоделско производство.
Она што Брисел го нарекува „хармонизација на стандардите“ во пракса е трговска бариера, изјави за Политико Амин Бенани, претседател на Мароканското здружение на производители на овошје. Тој предупреди дека новите правила ќе влијаат на работните места на 250 илјади Мароканци.
Слични предупредувања доаѓаат од Јужна Африка, Канада, Хондурас, Бразил и Калифорнија, каде што производителите стравуваат од последици за извозот и работните места.
Брисел: Одлуки засновани на евалуации на перформансите
Европската комисија тврди дека сака да спречи враќање на најопасните супстанции, чија употреба е забранета во ЕУ, на европскиот пазар преку увезена храна. Затоа сака да ги намали максимално дозволените нивоа на остатоци од овие супстанции на практично нула.
Комисијата сè уште не утврдила кои забранети пестициди би биле опфатени со мерката. Студијата на JRC идентификуваше 18 активни супстанции кои би можеле да бидат предмет на забрана, што би влијаело на 235 производи и 86 земји.
Портпаролката на Комисијата, Ева Хрнчирова, изјави за Политико дека ЕУ ќе донесува одлуки од случај до случај, врз основа на проценки на перформансите. Таа нагласи дека секоја мерка „ќе ја земе предвид важноста на зачувувањето на безбедноста на храната во ЕУ и можните меѓународни последици“.
Неколку земји, вклучувајќи ги Австралија, Канада, Парагвај и САД, веќе ја оспорија најавената мерка на ЕУ пред Светската трговска организација (СТО). Меѓународното здружение за свежи земјоделски производи тврди дека постојните глобални стандарди за безбедност на храната веќе ги штитат потрошувачите, пишува Политико.