Додека безготовинските плаќања брзо растат, а дел од јавноста се плаши дека дигиталното евро би можело да ги замени готовината, Европската централна банка подготвува сосема нов изглед на банкнотите. Тие би можеле да бидат во оптек во 2029 година.
Еврото очекува најголема визуелна промена од воведувањето на заедничката европска валута. Европската централна банка (ЕЦБ) подготвува нови банкноти со препознатливи личности, мотиви од природата и подобрени безбедносни карактеристики.
Редизајнот, исто така, носи јасна порака до граѓаните – готовината нема да исчезне, ниту дигиталното евро ќе ја замени.
Во јули, ЕЦБ откри предлози што претставуваат големо отстапување од сегашниот изглед на банкнотите. Наместо апстрактни архитектонски мотиви, на идните евра би можеле да се најдат вистински луѓе, птици, реки и згради.
„Во тек е првиот целосен визуелен редизајн на банкнотите во евра, со нови теми, мотиви и решенија, за да се доближат идните банкноти до Европејците“, изјави за „Еуроњуз“ директорката за банкноти на ЕЦБ, Дорис Шнебергер.
Европска култура или реки и птици
Меѓу предлозите што влегоа во последната фаза, беа издвоени две главни теми – европска култура и реки и птици.
Во рамките на првата опција, банкнотите би претставувале личности кои ја одбележале историјата на европската уметност, музика, наука и литература. Вториот концепт се потпира на европската природа, со мотиви на реки и птици.
ЕЦБ започна јавна расправа за да им овозможи на граѓаните да учествуваат во изборот на конечниот концепт. Според Шнебергер, милиони Европејци веќе го дале своето мислење.
Победничкото решение треба да биде објавено во декември 2026 година, но ќе поминат неколку години пред новите банкноти да влезат во оптек. Извор на Euronews од банкарскиот сектор проценува дека тие би можеле да бидат воведени дури во 2029 година.
ЕЦБ: Дигиталното евро нема да ги замени готовинските пари
Редизајнот доаѓа во време на силен раст на плаќањата со картички, мобилни и интернет, но и сè почести тврдења дека планираното дигитално евро би можело да доведе до укинување на готовината.
Шнебергер ја отфрла таквата можност, живописно велејќи дека никој не ја реновира куќата што има намера наскоро да ја сруши.
ЕЦБ сака да ги зачува банкнотите како најпристапна форма на таканаречени јавни пари. Тоа се пари издадени и гарантирани од централната банка – готовина достапна за граѓаните и резерви што ги чуваат комерцијалните банки кај централната банка.
Спротивно на тоа, приватните пари ги создаваат комерцијалните банки. Тие главно се појавуваат во форма на депозити на тековни и штедни сметки, преку кои се вршат повеќето дневни плаќања со картички и банкарски трансфери.
Граѓаните ќе можат да го изберат начинот на плаќање
Дигиталното евро би било нова електронска форма на јавни пари, која потенцијално би можела да им биде достапна на граѓаните од 2029 година. Сепак, ЕЦБ нагласува дека треба да ги надополнува готовината, а не да ја заменува.
„Ние сме посветени на тоа да обезбедиме плаќањето со јавни пари секогаш да биде достапно, или во готовина или во дигитално евро. Европејците ќе продолжат да бидат слободни да изберат како сакаат да плаќаат“, рече Шнебергер.
Затоа, граѓаните сè уште би имале на располагање готовина, дигитално евро и други методи на плаќање.
Евро банкнотите досега се редизајнирани само еднаш, иако нивниот основен визуелен концепт остана речиси непроменет.
Од првото издание во 2002 година, тие ја носат темата на „ери и стилови“, претставени со прозорци, врати и мостови. Дизајнот беше освежен со серијата „Европа“, која постепено беше објавена од 2013 до 2019 година, но истиот основен пристап беше задржан.
Зградите на сегашните банкноти не се вистински предмети, туку апстрактни илустрации на различни европски архитектонски стилови.
Со новиот дизајн, ЕЦБ сака да создаде банкноти со кои граѓаните полесно ќе се идентификуваат. Затоа идното евро би можело да прикаже вистински луѓе, птици и згради, со посовремени и построги елементи на заштита од фалсификување.