Кога Тим Кук ја презеде функцијата извршен директор на Apple во август 2011 година, пред него беше тешка задача. Тој го наследи Стив Џобс, еден од најпознатите иноватори во историјата на технолошката индустрија, а очекувањата беа големи.
Петнаесет години подоцна, Кук се повлекува од компанијата, оставајќи зад себе Apple кој, според многу мерки, е поголем и повреден отколку што беше кога тој ја презеде функцијата.
За време на неговиот мандат, акциите на Apple пораснаа за повеќе од 2.000 проценти, додека пазарната вредност на компанијата накратко достигна пет трилиони долари во јули оваа година. Со тоа, Apple стана само втората компанија во историјата што ја достигна таа вредност.
Сепак, Кук не се обидуваше да биде новиот Џобс. Наместо тоа, тој се потпираше на она во што беше најсилен – операции, управување со синџирот на снабдување, преговори и долгорочно стратешко планирање.
Од операции до врвот на компанијата
Пред да стане извршен директор, Кук беше задолжен за операциите и синџирот на снабдување во Apple. Токму ова искуство му помогна да ја води компанијата низ период на голем раст.
Неговиот пристап беше многу различен од оној на Џобс. Иако Џобс беше познат по својата силна личност, визионерски пристап и силен фокус на производи, Кук градеше систем што може да функционира на глобално ниво.
Рон Џонсон, кој го водеше малопродажбата на Apple од 2000 до 2011 година, го опиша како интелигентен и стратешки лидер. Според него, Кук генерално прво слушал на состаноците и зборувал кога имал нешто важно да додаде.
Токму оваа смиреност стана една од неговите најголеми предности.
iPhone како центар на целиот екосистем
Еден од клучните резултати од мандатот на Кук не е само зголемувањето на продажбата на iPhone, туку и начинот на кој Apple изгради цел екосистем околу својот најважен производ.
Телефонот стана дел од секојдневните активности – од плаќање сметки и купување кафе, до слушање музика, вежбање и користење разни дигитални услуги.
Со текот на годините, Apple сè повеќе развиваше услуги, додатоци и дигитални производи што ги поврзуваат корисниците со екосистемот на компанијата.
Професорот на Харвардската бизнис школа, Дејвид Јофи, кој напиша студија за Apple и Кук, верува дека еден од неговите најголеми успеси е токму тоа што успеал да го подигне iPhone на ниво што претходно изгледало речиси незамисливо.
Рамнотежата помеѓу САД и Кина
Сепак, работата на Кук не се однесуваше само на производите и финансиските резултати.
Apple со години е во голема мера зависен од производството во Кина, додека во исто време Кина беше еден од нејзините најважни пазари. Ова ја стави компанијата во особено тешка позиција во време кога односите меѓу САД и Кина стануваа сè позатегнати.
Кук се обиде да најде рамнотежа помеѓу двата пазара. Apple почна да диверзифицира дел од своето производство и да ја намалува зависноста од Кина, но без да се откаже од кинеските потрошувачи и пазари.
Пандемијата и трговските конфликти покажаа колку ризична може да биде таквата зависност.
Во исто време, Кук разви репутација на лидер кој знае како да преговара со политички актери. Неговата способност да одржува односи со различни групи на интереси беше важна за компанија која работи на речиси сите најголеми пазари во светот.
Apple помеѓу регулаторите и револуцијата на вештачката интелигенција
Сепак, наследството на Кук не е без предизвици. Apple се соочува со зголемен притисок од регулаторите во последните години, особено во Европа. Компанијата мораше да го промени начинот на кој работи App Store во Европската Унија, додека одредени нови функции на производите на Apple не се достапни за европските корисници поради регулаторните барања.
Уште поголем предизвик е вештачката интелигенција.
Додека конкурентите брзо инвестираат во вештачка интелигенција, Apple се обидува да го стигне. Компанијата е под дополнителен притисок по послабиот од очекуваниот прием на производот Vision Pro, додека глобалната трка за технологијата на вештачка интелигенција влијае и на достапноста на мемориски чипови и трошоците за производство.
Сето тоа го чека наследникот на Кук, Џон Тернус.
„Произведувајте производи што ги збогатуваат животите на луѓето“
За време на еден од неговите последни разговори со инвеститорите во улога на извршен директор, Кук му даде на својот наследник неколку едноставни совети.
Фокусот треба да остане на производите што го збогатуваат животот на корисникот.
„Ако постојано се фокусирате на тоа и донесувате одлуки врз основа на тоа, ќе направите одличен бизнис“, рече Кук.
Неговото наследство можеби најдобро се гледа во таа реченица.
Кук не се обиде да го реплицира лидерскиот модел на Џобс. Наместо тоа, тој изгради свој пристап – базиран на оперативна ефикасност, стратешко размислување, преговори и способност да ја води компанијата низ сложени глобални околности.
Резултатот е Apple што денес остава наследник со огромни ресурси, но и големи предизвици: од вештачка интелигенција и регулаторен притисок до односите со Кина и иднината на iPhone.
