Просечната цена на производителите на земјоделски производи во Европската унија се зголеми за 2,2 отсто во последниот квартал од минатата година на годишна основа, објави Евростат, статистичкиот завод на ЕУ. Ова е прво зголемување од вториот квартал на 2023 година. Во Хрватска на крајот на 2024 година се зголеми и просечната производна цена на земјоделските производи.
Од друга страна, статистичарите известуваат дека просечната цена на стоките и услугите што моментално се трошат во земјоделството е намалена за 2,7 отсто во однос на четвртиот квартал од 2023 година. Тоа се инпути кои не се поврзани со инвестиции, како што се енергија, ѓубриво или добиточна храна. Но, падот беше помал отколку во претходните шест квартали.
Просечната цена на земјоделското производство порасна во повеќето земји од ЕУ во последниот квартал од минатата година, освен во Португалија, каде што на годишно ниво падна за 8,1 отсто и во три други земји. Во Шпанија падна за 5,9 отсто, во Грција за 2,8 отсто и во Финска за 2,4 отсто.
Највисоки стапки на раст на цените на земјоделското производство се забележани во Ирска, од 18,4 отсто. Потоа следува Унгарија со раст од 14,9 отсто и на крај Романија со 11 отсто.
Што се однесува до просечната цена на инпутите кои не се поврзани со инвестициите, забележан е пад во повеќето земји од ЕУ. Исклучок беше Романија, каде е забележан раст од 2,6 отсто, потоа Унгарија со раст од 1,7 отсто и Холандија со 1,4 отсто, споредено со четвртиот квартал од 2023 година. Стапките на пад се движеа од 0,2 отсто во Литванија и 0,4 отсто во Австрија до 7,1 отсто во Шпанија и осум отсто.
Еуростат наведува дека цените на млекото во Европската унија драстично пораснале на крајот на минатата година, во просек за 15,3 отсто, во споредба со четвртиот квартал од претходната година. Млекото поскапело во 24 земји од ЕУ, а најголем пораст на цената е во Ирска, за 43,7 отсто. Потоа следат Литванија со 33,2 отсто, Белгија со 30,8 отсто и Шведска со 30,3 отсто.
Цените на житарките малку се променија, во просек за само 0,3 отсто од ЕУ. Пад е забележан во 17 земји од ЕУ, а пораст во останатите 10. Највисока стапка на раст е забележана во Словенија, од 20,3 отсто.
Кај стоките и услугите што се трошат во земјоделството, значителен пад на цените на вештачките ѓубрива и другите подобрувачи на почвата, во просек за 6,9 отсто во ЕУ. Цените на добиточната храна исто така паднаа за пет проценти во последниот квартал од 2024 година во споредба со истиот квартал претходната година.
Цените на вештачките ѓубрива и подобрувачите на почвата беа пониски во 23 земји од ЕУ. Најмногу паднале во Словачка за 20,3 отсто и Романија за 18,8 отсто. Цените на добиточната храна беа пониски во 25 земји од ЕУ. Најмногу паднале во Летонија, за 12,9 отсто, а потоа следат Кипар и Словачка со 12,6 отсто, односно 12,4 отсто.
Во Хрватска, во последниот квартал од минатата година, просечните цени на производителите на земјоделски производи биле за 9,3 отсто повисоки отколку во истиот квартал во 2023 година, објави Централниот завод за статистика (ЦБС) во февруари 2025 година. Истовремено, растителните производи се зголемени за 15,2 отсто, а на добитокот, живината и сточарските производи се зголемени за 0,3 отсто.
Зголемени се цените на растителните производи во сите групи кои имаат најголемо учество во тој сегмент од земјоделското производство. Така, цените на виното се повисоки за 40,1 отсто, овошјето за 38 отсто, житарките за 17,5 отсто и индустриските култури за седум отсто. Растот кај зеленчукот е 10,8 отсто, а кај маслиновото масло 7,1 отсто.