Две децении глобална трансформација: Кои земји остварија најголем скок на богатството од 2006 до 2026 година?

Мерено според економските перформанси по жител, најбогатите земји во светот се претежно мали, развиени земји, претежно лоцирани во Европа. Сепак, една јужноамериканска земја го следеше пристапот на земјите од Заливот во стекнувањето поголемо богатство.

Оваа визуелизација ги рангира земјите со највисок БДП по глава на жител во 2006, 2016 и 2026 година, користејќи проекции од Светскиот економски преглед на Меѓународниот монетарен фонд. Податоците се изразени во тековни цени и прилагодени за паритетот на куповната моќ (ПКМ).

Најголемите промени во рангирањето

Веќе во 2006 година, Лихтенштајн беше на врвот на светската ранг-листа, со единствен БДП по жител што достигна шестцифрена бројка – 112.499 долари. Зад оваа мала алпска микродржава беше блискиот Луксембург со 96.014 долари, како и земјите од Заливот што произведуваат нафта како Катар со 86.252 долари и Обединетите Арапски Емирати со 74.230 долари.

Повеќето од најбогатите земји во светот според оваа мерка се мали офшор финансиски центри, како што се Сингапур и Швајцарија.

Табелата подолу ги рангира 20-те водечки земји во светот според БДП по глава на жител прилагоден за паритетот на куповната моќ во 2006 година.

Ранг	Земја	БДП по жител во 2006 (во американски долари)
1	Лихтенштајн	112.499
2	Луксембург	96.014
3	Kaтар	86.252
4	ОАЕ	74.230
5	Maкао	69.437
6	Брунеи	67.149
7	Сан Марино	63.401
8	Kувајт	60.477
9	Сингапур	59.942
10	Швајцарија	54.488
11	Норвешка	53.542
12	Ирска	49.519
13	САД	46.217
14	Данска	45.064
15	Исланд	44.331

Различни земји постигнаа раст на економската благосостојба на различни начини. Сингапур, на пример, разви меѓународно конкурентни индустрии, вклучувајќи ја полупроводничката и фармацевтската индустрија. Благодарение на силата на тие индустрии, земјата на крајот, во 2026 година, се искачи на второто место во светот во однос на БДП по глава на жител, со 173.708 долари.

Спротивно на тоа, трансформацијата на Гвајана започна со откривањето на природни ресурси што целосно ја промени економската структура на земјата.

Како нафтата ја трансформираше Гвајана

Производството на нафта во Гвајана започна дури во декември 2019 година. Со зголемувањето на производството на отворено море, неговото влијание се прошири надвор од нафтениот сектор. Приходите од нафта помогнаа во финансирањето на инфраструктурата и програмите за развој на човечки капитал, додека јавните инвестиции ги поддржаа градежништвото и другите домашни економски активности.

Во мала економија, развојот на голема извозна индустрија може брзо да ги промени економските перформанси по глава на жител. БДП по глава на жител на оваа земја порасна повеќе од кое било друго место од 1990 година. Според проекциите за 2026 година, Гвајана требаше да има повисок БДП по глава на жител, од 95.477 долари, од која било друга земја на Западната хемисфера, вклучувајќи ги и САД, од 94.430 долари.

Предизвикот за Гвајана е да го претвори овој ненадеен прилив на богатство во трајни придобивки. Гвајана акумулираше приходи од нафта во Фонд за природни ресурси, помагајќи да се балансираат тековните потреби за развој со штедењето за иднината. Ефективното инвестирање е важно бидејќи цените на нафтата можат да варираат диво, а повисокиот национален просек не значи автоматски подобри услуги или повисоки приходи за секое домаќинство.

Растот на Ирска одразува различен вид меѓународна поврзаност: улогата на мултинационалните компании. Профитот што го остваруваат мултинационалните компании во странска сопственост придонесува за домашното производство, дури и кога на крајот се слева кај сопствениците во странство. Ова може да создаде значителен јаз помеѓу големината на економијата и приходот што останува кај жителите.

Реструктуирањето на корпорациите, исто така, може да предизвика невообичаено големи скокови. Префрлањето на билансите на состојба на компаниите во Ирска, вклучително и интелектуалната сопственост, доведе до драматично зголемување на пријавениот БДП во 2015 година. Ирската влада дури воспостави и паралелна мерка за економските перформанси за да ги земе предвид активностите на овие мултинационални компании.

Според прогнозите за 2026 година, БДП на Ирска по глава на жител, од 159.129 долари, ќе биде втор најголем во Европа и трет најголем во светот.

Ранг	Земја	БДП по жител во 2026 (во американски долари)
1	Лихтенштајн	195.372
2	Сингапур	173.708
3	Ирска	159.129
4	Луксембург	156.719
5	Maкао	140.423
6	Норвешка	115.548
7	Kaтар	112.312
8	Швајцарија	105.680
9	Tajван	98.051
10	Брунеи	97.858
11	Гвајана	95.477
12	САД	94.430
13	Данска	89.667
14	ОАЕ	87.774
15	Холандија	87.773
16	Сан Марино	87.141
17	Хонгконг	84.212
18	Исланд	82.730
19	Maлта	82.421
20	Саудиска Арабија	78.815