Цените на природниот гас во Европа се зголемија за околу 120 проценти од почетокот на годината, а со ниското ниво на залихи во магацините и ризиците од прекини во снабдувањето, европскиот пазар би можел да биде под дополнителен притисок пред зимата.
Уште еден топлотен бран и рекордни температури ја зголемуваат побарувачката за електрична енергија, а намаленото производство во нуклеарните и хидроелектраните мораше да се компензира со гасни електрани, токму во времето кога треба да се полнат складиштата на гас, пишува бриселскиот портал „Еуроњуз“.
Притисокот веќе се одразува на големопродажните цени на гасот. Европската референтна цена на гасот, на холандскиот TTF пазар, се зголеми за околу 120 проценти од почетокот на годината, достигнувајќи околу 63,7 евра за мегават-час на 18 август.
Цените на гасот сè уште се далеку под рекордните 350 евра за мегават-час постигнати за време на енергетската криза во 2022 година по руската инвазија на Украина, но европските земји влегуваат во период на складирање со залихи под нормалните нивоа за ова време од годината.
Зголемувањето на цените се случува во незгодно време, во текот на летото кога складиштата за гас обично се полнат за да се обезбедат доволно залихи пред почетокот на грејната сезона и зголемената потрошувачка на домаќинствата.
Повторното снабдување со залихи беше дополнително погодено од низа прекини, од затворањето на Ормутскиот теснец до ограниченото работење на нуклеарните и хидроцентралите поради сушата и високите температури.
Европските складишта за гас беа полни само околу 57 проценти на почетокот на август, што е најниско ниво за овој период од годината.
Според правилата на ЕУ, складиштата треба да бидат полни до најмалку 90 проценти од капацитетот, но на членовите им е дозволена флексибилност да ја достигнат таа цел помеѓу 1 октомври и 1 декември, со можност за дополнително отстапување во случај на тешки пазарни услови.
Во споредба со 2021 година, Европа ја намали потрошувачката на гас за приближно 15 до 20 проценти, уделот на обновливи извори на енергија се зголеми, додека топлинските пумпи делумно го заменија греењето на гас. Во исто време, снабдувањето со течен природен гас се зголеми, што ги прави вкупните физички недостатоци многу помалку веројатни денес.
Сепак, иако намалувањето на потрошувачката ја зголеми отпорноста на Европа, тоа не е целосно отпорно на временски услови, па затоа складирањето на гас е особено важно во периоди на невообичаено ладно време кога побарувачката се зголемува.
„Еуроњуз“ истакнува дека зголемувањето на цената на гасот претставува ризик за инфлацијата во Еврозоната, а со тоа и за монетарната политика на Европската централна банка.
Според проценките на „Оксфорд економикс“, инфлацијата во еврозоната би можела да се приближи до 3,5 проценти во втората половина од 2026 година, во споредба со малку повеќе од три проценти според претходната прогноза.