Како централните банки во светот се борат против инфлацијата

20

Централните банки во САД, Велика Британија и Австралија беа принудени уште еднаш да ги зголемат каматните стапки минатата недела во обид да ја зауздаат инфлацијата.

Чешка ја зголеми основната каматна стапка за три четвртини на 5,75 отсто, петто по ред за помалку од една година.
Исланд ја зголеми основната каматна стапка за еден поен.
Индија го направи истото без да имплицира дека подготвува таков чекор.

Некои земји, вклучително и Британија, стравуваат дека нивните економии влегуваат во рецесија, но тоа не ги спречи да објават дека каматните стапки ќе продолжат да растат.

Нов Зеланд – Централната банка на островската држава има еден од најтврдите пристапи во светот. Минатиот месец ја зголеми основната каматна стапка за 50 базични поени на 1,5 отсто – најголем таков скок во последните две децении и четврти од почетокот на циклусот на раст. Со оглед на тоа што инфлацијата достигна највисоко ниво во последните 30 години, очекувањата се за нов пораст од уште 50 поени овој месец. Во своите прогнози, банката се потпира на основна каматна стапка од околу 3,35 отсто до крајот на 2023 година.

Норвешка – Централната банка на скандинавската земја во четвртокот ги задржа каматните стапки непроменети, откако во март ги зголеми на 0,75 отсто. Тогаш беше најавено дека монетарната политика ќе биде затегната побрзо од планираното. Нов чекор се очекува во јуни, како и уште три во наредните месеци, со цел од 2,50 отсто до крајот на 2023 година.

Канада – Централната банка на земјата почна да ги зголемува каматните стапки во март, зголемувајќи ги за 50 базични поени на 1 отсто, што е најголем таков скок во повеќе од две децении. Банката ги отстранува и доспеаните обврзници од билансот на состојба. Пазарите очекуваат зголемување на каматните стапки до 3 проценти до крајот на годината, а за 1 јуни е планиран нов скок од половина процент.

Велика Британија – Централната банка во четвртокот ја зголеми основната каматна стапка за 1 процент, што е најсериозен скок од 2009 година во обид да ја спречи инфлацијата, која се предвидува да надмине 10 проценти оваа година. Од друга страна, политичарите толку силно зборуваа за потребата од построги мерки во наредните месеци што двајца од деветте членови на одборот за каматни стапки на Банката на Англија беа принудени да возвратат дека таквиот пристап ќе ја фрли Британија во прегратките на рецесија. Пазарите се уште очекуваат каматните стапки да достигнат 2-2,5 отсто до крајот на 2022 година.

САД – Федералните резерви во средата ја зголемија основната каматна стапка за половина процентен поен, што е најголем скок во последните 22 години, а пазарите мируваа бидејќи очекуваа скок од 75 базични поени. ФЕД посочи дека е подготвен да прибегне кон нови зголемувања, а веќе следниот месец ќе започне да ги намалува акумулираните средства стекнати за време на пандемијата, во износ од 9 трилиони долари, во обид да ја контролира инфлацијата.

Австралија – Централната банка ја зголеми основната каматна стапка на 0,35 отсто, што укажува на тоа дека ова е само почеток. Иако до неодамна ја негираше потребата од зголемување на каматните стапки, банката се најде принудена да прибегне кон овој чекор откако инфлацијата достигна највисоко ниво во последните 20 години од 5,1 отсто во првиот квартал. Се очекува каматната стапка да се зголеми на 2,5 отсто до крајот на 2022 година и 3,5 отсто до средината на 2023 година, што би бил најагресивниот пристап на банката во модерната историја.

Шведска – Една од последните кои прибегнаа кон зголемување на каматните стапки беше Шведската народна банка. Минатата недела ја зголеми основната каматна стапка за четвртина на 0,25 отсто во обид да ја задржи инфлацијата на 6 отсто, највисоко ниво од 1991 година. Така, каматните стапки станаа позитивни за прв пат од 2014 година, а очекувањата се за уште две-три зголемувања годинава, како и следната година, така што прагот од 1 процент ќе биде надминат.

Еврозоната – Европската централна банка најверојатно ќе треба да преземе построги мерки бидејќи инфлацијата веќе скокна за 7,5 проценти. Членот на одборот на ЕЦБ, Изабел Шнабел, рече оваа недела дека каматните стапки веројатно ќе треба да се зголемат во јули. А пред тоа, таа мора да престане да купува обврзници, што, според неа, може да се случи во јуни. Пазарите годинава прогнозираат раст на каматите за околу 90 процентни поени, што значи дека е видлив крајот на негативните каматни стапки.

Швајцарија – Швајцарската народна банка останува соопшти за инфлација во земјата од 2,4 отсто во март, што е значително над она што се сметаше за здрава граница од 0-2 отсто. Сепак, банката одби да ги зголеми каматните стапки и инсистираше и дека силниот франк сам по себе го кочи забрзувањето на инфлацијата.

Јапонија – Централната банка на Јапонија минатата недела таа потврди дека ќе ги задржи каматните стапки на ултра ниски и вети дека ќе купи неограничен износ на обврзници за да ги заштити. Сепак, ова го испрати јенот на најниско ниво во последните 20 години во однос на доларот. Потрошувачките цени се зголемија со најбрзо темпо во последните две години во март, но кревката економија досега не и даде на банката причина да брза со заострување на мерките.