Понудата и побарувачката на работни места денес се силно под влијание на вештачката интелигенција, автоматизацијата на процесите, зелената транзиција и демографските промени. Некои работни места веќе исчезнаа, други се на пат да станат такви, но во исто време се отвораат нови можности, првенствено во областите каде што искуството, емпатијата, креативноста и експертизата се незаменливи.
Британски Телеграф објави анализа на пазарот на трудот под наслов „Работни места што ќе исчезнат и ќе процветаат во 2026 година“. Иако истражувањето се однесува на Велика Британија, слични модели се сè повидливи и во другите технолошки напредни земји.
Рутинските работни места се првите што се погодени
Во Велика Британија, невработеноста достигна највисоко ниво во последните пет години, додека платите стагнираaт, а компаниите се сè повнимателни во однос на вработувањето. Вештачката интелигенција, која ги презема повторувачките и административните задачи, доведе до тоа една од шест компании да планира да го намали бројот на вработени.
Канцелариските и административните работни места, рутинските финансиски позиции, па дури и дел од осигурителниот сектор се најмногу изложени на ризик. Во малопродажбата, луѓето се заменуваат со машини за самопослужување, автоматизирани продавници и онлајн купување, додека алатките засновани на генеративна вештачка интелигенција сè повеќе се користат во медиумите и маркетингот. Во исто време, развојот на беспилотни летала и автономни возила ги менува работните места на возачите и возачите за достава.
Здравствената заштита, енергетиката и ИТ-секторите бележат раст
Сепак, сликата не е сосема мрачна. Секторите за здравствена и социјална грижа, особено грижата за стари лица, доживуваат силен раст. Платите во оваа област во Велика Британија се зголемија за речиси девет проценти минатата година, додека побарувачката за медицински сестри, негуватели и работници во домови за стари лица продолжува, првенствено поради брзото стареење на населението.
Зелената транзиција, исто така, создава нови работни места. Инсталатерите на соларни панели, техничарите за ветерни фарми, специјалистите за енергетска ефикасност и инженерите кои работат на одржливи проекти се побарувани од кога било.
Во исто време, ИТ секторот продолжува да расте, особено во областите на вештачка интелигенција, сајбер безбедноста и управувањето со податоци. Затоа постои растечка потреба од едукатори, наставници, тренери за преквалификација и ментори во STEM областите, но и од експерти за ментално здравје, чија улога добива на значење во современата работна средина.
Заклучокот од истражувањето е дека работниците треба да размислат за преквалификација и стекнување вештини што технологијата тешко може да ги замени. Следењето на трендовите во областа на вештачката интелигенција и зелената транзиција станува клучно за долгорочната безбедност на пазарот на трудот.