Нова финансиска практика меѓу стартапите со вештачка интелигенција (AI) привлекува внимание на пазарот: фирмите поддржани од ризичен капитал се тркаат да изградат центри за податоци со AI, заложувајќи ги своите залихи од графички процесори како колатерал за да добијат кредит и да останат во играта. Бидејќи секторот за ризичен капитал станува покреативен додека ги зголемува инвестициите во силициум, некои инвеститори се сомневаат дека чиповите можат да бидат стабилен колатерал во нестабилната трка со AI.
Високопрофилните процесори од Nvidia, највредната компанија во светот и лидер во областа на AI, најчесто се користат за ова. До неодамна, поголемиот дел од шпекулативната еуфорија околу AI се одвиваше на берзата, што јасно можеше да се види во цената на акциите на Nvidia, а потоа возбудата почна да се шири во сериозните сфери на долгот и приватниот капитал.
JPMorgan, Deutsche Bank и бројни други банкарски институции го препознаа потенцијалот на AI, првенствено центри за податоци со AI, каде што се потребни значителни количини на капитал за развој на импозантни објекти со контролирана температура и непрекинато напојување. Според проценката на инвестициската фирма KKR, изградбата на еден објект со капацитет од еден гигават чини околу 12 милијарди долари.
Банките вложуваат големи напори да се вклучат во финансиските текови поврзани со ваквите проекти. Работата дојде до таква точка што „Morgan Stanley“ еднаш призна дека банките немаат доволно капитал за да ја задоволат огромната побарувачка за кредити и затоа повикуваат на партнерство со секторот на приватен капитал, бидејќи има место за сите на оваа гозба, напиша „Bloomberg“.
А претставниците на приватниот капитал не само што не го криеја својот апетит за финансирање на амбициите за вештачка интелигенција во последните години, туку нивната склоност кон снаодливост и иновации брзо доведе до тоа водечките заемодаватели на Wall Street да создадат голем пазар на долгови обезбеден со исклучително барани графички процесори на „Nvidia“.
Проценките се мерат во милијарди долари, вклучувајќи го и извештајот на „Financial Times“ од крајот на минатата година, според кој големите финансиски институции како што се BlackRock, Blackstone, Pimco и Carlyle досега одобриле повеќе од 11 милијарди долари кредити на таканаречени нео-клауд компании. Станува збор за нова генерација компании во облак, кои не се занимаваат со класично хостирање или складирање на податоци, туку нудат специјализирана облак инфраструктура за производи со вештачка интелигенција.
Таа класа фирми стана една од најголемите групи клиенти на Nvidia и вклучува имиња како CoreWeave, Crusoe и Lambda Labs. Заедно, овие компании купија десетици илјади многу барани чипови од американскиот производител и ги понудија како колатерал за кредити што ги земаа за, погодивте, да купат повеќе графички процесори.
Една од клучните причини зошто пазарот на кредити обезбедени со графички процесори брзо расте е тоа што Nvidia, со своите модели како A100 и H100, доминира во просторот за AI хардвер, а побарувачката за нивните чипови далеку ја надминува понудата. Ова доведе до ситуација каде што дури и компаниите со ограничен капитал се подготвени да преземат ризици и да користат графички процесори како колатерал, со цел подобро да се позиционираат на пазарот и да купат нови единици.
И додека оваа практика дополнително го забрзува циклусот на задолжување, таа може да доведе и до финансиска нестабилност ако технолошкиот напредок се забави или побарувачката нагло се намали.
Чиповите релативно брзо застаруваат: се проценува дека графичките процесори губат половина од својата вредност за три години, а само 20 проценти од нивната вредност може да останат по пет години. Од страната на ризикот, тука е и фактот дека пазарот може да стане заситен, ако неколку компании продаваат постари графички процесори истовремено, а цените драстично паднат.
„Кога станува збор за графички процесори, не мислам дека некој навистина знае колку е долг нивниот економски век. А кога станува збор за времетраењето – во технолошкиот сектор, времето обично не е ваш сојузник“, рече извршниот директор на Bridge Bank (која не одобрува вакви кредити) Боб Карли, објави аналитичката платформа PitchBook.
Неизвесноста за вредноста на процесорите не ја негираат дури ни оние кои дале кредити со таков колатерал, како што е TriplePoint Capital. „Во овој сектор, чипот може да вреди повеќе од неговата хартиена цена за еден квартал, а веќе во следниот може да биде надминат од нова генерација“, рече нивниот коосновач Џим Лабе.
Од друга страна, некои заемодаватели веруваат дека кредитите обезбедени со графички процесори ќе продолжат да бидат стабилни бидејќи секогаш ќе има стартапи и компании што користат постоечки чипови, дури и кога ќе се појават понови модели. Тие истакнуваат дека не секоја компанија има потреба од најсовремена технологија за да ги постигне своите цели, па затоа старите графички процесори сè уште задржуваат значителна вредност и употребливост.
Исто така, треба да се има предвид дека овие кредитни договори често се склучуваат со една компанија, што значи дека нема диверзификација, па затоа инвеститорите се повеќе изложени на опасностите што ги носи банкротот или пазарните шокови. Исто така, постојат прецизни права на графичките процесори и сложени правни рамки.
Друг фактор е геополитичката ситуација и политиката на ограничување на извозот на високотехнолошки производи, особено помеѓу Соединетите Американски Држави (САД) и Кина.
Да потсетиме само дека, и покрај дозволата на американската влада за Nvidia и друга компанија да продолжат да продаваат одредени чипови за вештачка интелигенција во Кина (со услов 15 проценти од приходите да одат кај американската влада), неизвесноста остана во врска со нивното вистинско присуство на кинескиот пазар бидејќи Пекинг во меѓувреме почна да врши притисок врз домашните компании да избегнуваат користење на чиповите на американскиот технолошки лидер. Минатата недела, од Nvidia пристигна порака дека компанијата нема намера да плаќа никаква провизија на државата без официјална регулатива што би ѝ наметнала такво нешто.