Поевтин јавен превоз и работа од дома – Новите препораки на Брисел за граѓаните

Европската комисија ќе го охрабри работењето од дома и субвенциите за јавниот превоз за да се намали потрошувачката на фосилни горива, додека земјите се справуваат со шокот врз цените на енергијата предизвикан од војната на Блискиот Исток.

Комисијата следната недела ќе презентира низа мерки за намалување на побарувачката, подобрување на енергетската ефикасност и помош во транзицијата кон чиста енергија за земјите-членки, според документ што го виде „Фајненшл тајмс“. Чекорите имаат за цел да понудат „итно олеснување“ од високите цени на енергијата.

Препораките се засноваат на мерките спроведени за време на претходната енергетска криза предизвикана од руската инвазија на Украина. Тие се дел од напорите за намалување на зависноста од фосилни горива и поттикнување на употребата на зелена енергија.

Компаниите треба да бидат охрабрени да обезбедат барем еден ден задолжителна работа од дома каде што е можно, наведе комисијата во прилозите на нацрт-комуникацијата. Таа, исто така, препорача субвенционирање на јавниот превоз и намалување на ДДВ-то на топлинските пумпи, котлите и сончевите панели.

Брисел, исто така, ќе постави „амбициозни“, но неоткриени цели за електрификација, според документот, кој содржи бројни празнини и сè уште не е финализиран.

За да ги исполни целите за електрификација, Брисел ќе им помогне на земјите-членки да развијат „шеми за социјално лизинг за чисти и ефикасни технологии“, вклучувајќи топлински пумпи, електрични автомобили и мали батерии.

Неколку функционери нагласија дека мерките се препораки, а не упатства. „Доколку се соочиме со недостиг на енергија, наша одговорност е да се осигураме дека граѓаните знаат што можат да направат за да ја намалат потрошувачката“, рече еден функционер на ЕУ. „Ние не ги микроменаџираме животите на луѓето“.

Комисијата издаде слични совети во 2022 година, кога ги охрабри бизнисите и потрошувачите да ги намалат своите термостати за еден степен.

Препораките за намалување на потрошувачката на нафта и гас се дел од пакетот за справување со повисоките трошоци за енергија, вклучувајќи електрификација на енергетскиот систем и зголемена координација во купувањето фосилни горива. Други мерки, вклучително и справување со недостигот на гориво за авиони, сè уште не се развиени, според документот.

Комуникацијата, која ќе им биде презентирана на шефовите на држави следната недела, е претежно необврзувачка. Но, Комисијата ќе предложи два законски акти за намалување на трошоците.

Тие вклучуваат законска регулатива за прилагодување на правилата на пазарот на електрична енергија за намалување на трошоците за пренос на електрична енергија. Ова би вклучувало следење на исплатливоста на различните мрежни оператори и препорачување такси за тешката индустрија.

Исто така, ќе се обиде да ја измени директивата за да се осигури дека електричната енергија се оданочува на пониски нивоа од фосилните горива. Поамбициозен предлог беше отфрлен во 2025 година, но официјалните лица се оптимисти дека енергетската криза ќе помогне да се поттикнат дискусии за мерката.

Во документот се наведува дека земјите-членки ќе имаат флексибилност да воведат данок со нулта стапка на електричната енергија што ја плаќаат енергетски интензивните индустрии.

Во најновиот документ, исто така, се вели дека Комисијата ќе им помогне на земјите-членки да дизајнираат ограничувања на цените и програми за поддршка на приходите и да го проценат данокот на неочекувани приходи на земјите-членки, кој не ги исполни барањата на некои земји-членки за данок на неочекувани приходи на ниво на ЕУ.