Во првата половина од 2025 година, бројот на работници на работното место (gig workers) продолжи да се намалува поради комбинација од глобална економска несигурност, заситеност на пазарот, зајакнување на локалните можности за вработување и сè поизразена миграција на младите од регионот. Бројот на активни работници на работното место во Југоисточна Европа продолжи да се намалува во првата половина од 2025 година. Според најновите податоци на Gigmeter, презентирани од тимот на Центарот за истражување на јавни политики, бројот на работници на платформите се намалил за дополнителни 0,7%.
Иако благ, овој пад е четврти по ред – сигнал дека бранот на раст е запрен. Повеќето од работниците во областа на развој на софтвер и креативни услуги го напуштија дигиталниот пазар на трудот: дури 90% од работниците што го напуштија пазарот доаѓаат од тие две професии.
„Промените што ги забележуваме не можат да се толкуваат изолирано“, вели Владан Ивановиќ, главен истражувач на Gigmeter и редовен професор на Економскиот факултет во Крагуевац.
„Тоа е последица на комбинираниот ефект од глобалната економска неизвесност, побавниот раст и локалните фактори како што е зајакнувањето на домашниот пазар на трудот, кој денес нуди подобри можности за вработување професионална работна сила во споредба со претходниот период.“
Најдоминантните платформи за гиг работници
Upwork останува најдоминантната платформа со 55,6% од вкупниот пазар, но бележи пад на уделот. Freelancer и Guru забележаа раст – особено Freelancer, со раст од 4,8%.
„Сепак, треба да се земе предвид дека платформите не ги објавуваат сите параметри на приказот на активните корисници, што донекаде ги комплицира попрецизните проценки. И покрај ова, со конзистентната методологија што ја применуваме, можно е да се проценат главните текови“, вели Зоран Калиниќ, редовен професор на Економскиот факултет во Крагуевац и член на тимот на Gigmetar.
Романија е единствената земја во регионот што забележа зголемување на бројот на работници на сите три платформи: од 0,5% на Guru до 4,8% на Freelancer. Најголем пад е забележан во Албанија и Северна Македонија, и во апсолутни и во релативни бројки. Гледајќи ги само резултатите на Upwork, најдоминантната платформа во регионот, учеството на жените во работата на краток рок се искачи на 37,3%, делумно затоа што падот беше поинтензивен кај мажите (3,5%) отколку кај жените (2,3%).
„Значителниот раст на бројот на фриленсери во претходните години не можеше да трае вечно и пазарот веројатно ги достигна своите граници“, вели Бранка Анѓелковиќ, коосновач и програмски директор на Центарот за истражување на јавни политики. „Ова е резултат и на создавањето подобри можности на домашниот и на странските пазари на трудот, како и на тековите што дејствуваат во спротивна насока и првенствено се изразуваат во земјите каде што голем број млади луѓе ги напуштаат своите земји на живеење, како што е случајот со земјите од Западен Балкан.“