Затворањето на Ормутскиот теснец може да предизвика ново глобално зголемување на цените на храната во следните шест до 12 месеци, предупредува Организацијата за храна и земјоделство на Обединетите нации (ФАО), додека војната на Блискиот Исток сè повеќе им се заканува на глобалните синџири на снабдување. Организацијата предупредува дека прекините во циркулацијата на енергија и ѓубрива би можеле да предизвикаат верижна реакција што на крајот би се прелеала на полиците во продавниците низ целиот свет.
Според проценките на ФАО, последиците повеќе нема да бидат ограничени само на пазарот на енергија. Кризата би можела да се прелее врз ѓубривата, земјоделското производство и на крајот врз цените на храната што ги плаќаат потрошувачите ширум светот.
„Земјите мора итно да почнат да размислуваат како да ја зголемат отпорноста на своите економии на ваков вид шок и да ги намалат можните последици“, предупреди главниот економист на ФАО, Максимо Тореро.
Последната фаза на инфлацијата на храната
Ормутскиот теснец е еден од најважните светски трговски патишта низ кој минува голем дел од глобалната трговија со енергија и суровини. Секое сериозно затворање или прекин на сообраќајот веднаш ги зголемува трошоците за енергија, а со тоа и трошоците за земјоделско производство.
ФАО предупредува дека кризата би можела да се развие во неколку фази: прво, зголемување на цените на енергијата, потоа зголемување на цената на ѓубривата и семето, потоа пад на приносите, зголемување на цените на земјоделските суровини и конечно силна инфлација на храната.
Првите знаци се веќе видливи. Индексот на цените на храната на ФАО порасна во април трет месец по ред, главно поради повисоките трошоци за енергија и нарушувањата поврзани со конфликтите на Блискиот Исток, пишува Политико.
Ѓубрива од Русија како решение
Најголемиот ризик им се заканува на посиромашните земји од Азија, Африка и Латинска Америка, кои зависат од увозот на азотни ѓубрива од Блискиот Исток, додека голем дел од населението веќе го троши поголемиот дел од својот приход на храна.
Предупредувањето на ФАО доаѓа во време кога Европската комисија се обидува да осмисли нова стратегија за ѓубрива и безбедност на храната. Брисел во моментов се фокусира на долгорочни мерки како што се рециклирање на земјоделски отпад и ѓубриво, но ги избегнува најбрзите потези што веднаш би ги намалиле трошоците за европските земјоделци, како што се суспензијата на царините за руските и белоруските ѓубрива или привременото олеснување на данокот на јаглерод.
Затоа, ФАО ги повикува владите итно да обезбедат алтернативни трговски патишта, да избегнуваат забрани за извоз на храна и да ги заштитат хуманитарните синџири на снабдување за да спречат нова глобална криза со храна.