Европската централна банка (ЕЦБ) во средата направи уште еден чекор кон лансирање на дигитална верзија на еврото што ќе им овозможи на луѓето во 20-те земји кои ја делат единствената валута да вршат електронски плаќања безбедно и бесплатно.
ЕЦБ објави дека на 1 ноември ќе започне двегодишна „подготвителна фаза“ за дигиталното евро, во која ќе ги дефинира правилата, ќе ги избере своите партнери од приватниот сектор и ќе спроведе одредено „тестирање и експериментирање“.
„По две години, Управниот совет ќе одлучи дали ќе премине во следната фаза на подготовки, со цел да се отвори патот за можното идно издавање и воведување на дигиталното евро“, соопшти ЕЦБ.
Иако одлуката од средата е мал чекор во повеќегодишен проект, таа ја става ЕЦБ пред другите централни банки од Групата седум богати нации (Г7) и може да претставува план за другите што треба да го следат.
Голем број земји од Карибите и Нигерија веќе лансираа дигитални валути, додека Кина и Шведска се меѓу оние кои започнаа пилот проекти.
Но, американската ФЕД, Банката на Англија и Банката на Канада се повнимателни во врска со ваквите проекти.
Дигиталното евро во повеќето намери и цели ќе делува како и секој друг онлајн-паричник или банкарска сметка, освен што ќе биде бесплатно за користење и гарантирано од ЕЦБ, а не од приватна компанија, што ќе го направи побезбеден.
Но, проектот има многу критичари, главно банкари и регулатори кои стравуваат дека ќе ги одземе депозитите од комерцијалниот сектор, но и некои академици,надзорници на приватност на Европската унија и некои групи потрошувачи.
„ЕЦБ досега не можеше јасно да ја одреди додадената вредност на дигиталното евро“, рече Маркус Фербер, германски пратеник во Европскиот парламент од конзервативната Европска народна партија.
Еден од клучните забелешки е дека дигиталната валута може да им го олесни бизнисот на комерцијалните банки во време на криза, а притоа обезбедува мало подобрување во однос на постоечките опции.
ЕЦБ вели дека дигиталното евро ќе создаде конкуренција на пазарот за плаќања, на кој доминираат американски компании за кредитни картички.
За да ја намали загриженоста за комерцијалните банки, ЕЦБ соопшти дека ќе постави горна граница за тоа колку дигитални евра може да поседува секој поединец, веројатно во опсег од 3.000 евра.
Меѓународниот монетарен фонд (ММФ) неодамна изјави дека дигиталните валути треба да имаат скромно влијание врз монетарната политика надвор од време на криза и објави водич за централните банки.
Исто како и со физичката готовина, корисниците ќе можат да вршат помали офлајн плаќања во дигитални евра, а ЕЦБ соопшти дека нема да складира лични податоци за поединечни трансакции.
Дигиталното евро ќе го дистрибуира ЕЦБ, како и комерцијалните банки и давателите на дигитални паричник. Тој ќе биде достапен само за жителите на еврозоната и нејзините граѓани во странство, а се однесува на загриженоста за масовното усвојување во земјите каде што локалната валута е слаба.
Електронските плаќања во ЕУ пораснаа од 184,2 милијарди евра во 2017 година на 240 милијарди евра во 2021 година, забрзано од пандемијата Ковид-19, покажуваат податоците на Европската комисија.
Централните банки кои претставуваат една петтина од светската популација најверојатно ќе издаваат свои дигитални валути во следните три години, според истражувањето на Банката за меѓународни порамнувања.