Нема мир во Црвеното Море. Откако јеменските милитанти Хути почнаа да напаѓаат комерцијални товарни бродови на почетокот на октомври, океанските носачи го заобиколуваат Баб ал-Мандаб, теснец што го поврзува Црвеното Море со Арапското Море и води до Суецкиот канал.
Бродовите, и покрај тоа што екипажите на некои бродски компании потпишаа договор за свесно влегување во зоната со висок ризик, за што за возврат добија значително зголемување на платите, ги пренасочуваат рутите. Сè додека продолжуваат нападите, комерцијалните испраќачи кои патуваат по океанот ги пренасочуваат своите флоти кон африканскиот Р’т Добра Надеж.
Подолгото патување ги зголемува трошоците за гориво, ја намалува ефикасноста на транспортот и следствено, сосема е јасно, ќе ги зголеми цените на увезената стока. Погодени се испораките на нафта, ЛНГ и други енергетски производи, како и прехранбени производи како палминото масло и житариците, а веќе се споменува и недостигот на ориз во Европа. Дополнително, пренасочувањето околу Африка го продолжува патувањето од шест на четиринаесет дена, а тоа доаѓа во време кога уште една голема трговска рута, Панамскиот канал, ги трпи последиците од сушата, што само ги зголемува потенцијалните ризици за глобалната економија.
Цените на нафтата веќе пораснаа, а ова е само почеток на „совршената бура“ што може да го одбележи економскиот тек на 2024 година. Пренасочувањето на бродовите околу Р’т Добра Надеж претпоставува дека товарните трошоци за океанските превозници ќе се зголемат за 15 до 20 проценти. Се зголемуваат и полисите за осигурување за трговските бродови, како и потрошувачката на гориво. Активистите за заштита на животната средина пресметале дека пренасочувањето ги зголемува емисиите на CO2 за 20 до 35 проценти за секој брод. Некои компании, исто така, треба да платат дополнителен надомест за секое оптоварување, од 500 долари (449 евра) до 1.000 долари (899 евра). Сето ова само значи дека последиците ќе ги почувствуваат потрошувачите, пишува Лидер хр.
Нов удар за Европа
Сето ова може да резултира со сериозна светска криза, предупредуваат економските аналитичари ширум светот. Најмногу ќе страдаат регионите кои зависат од увозот на извори на енергија, како што е ЛНГ, особено земјите со ниски приходи, а најголемото влијание од овие предизвици би можело да падне врз Европа, која се движи на работ на рецесија и има тешко време да ја спречи инфлациските притисоци. Зголемените цени на нафтата и гасот ќе ја одржат вкупната инфлација во Европа на високо ниво, комплицирајќи ги напорите на Европската централна банка да се насочи кон олеснување.
– Состојбата е загрижувачка во секоја смисла, особено кога станува збор за енергијата, нафтата и гасот. Побарувачката за поморско гориво веќе се очекува да порасне за пет проценти, а повисоките цени на горивото, повисоките транспортни трошоци, повисоките премии за осигурување на крајот значат повисоки цени во супермаркетите – рече Фотиос Кацулас, главен аналитичар за танкери во S&P Global Market Intelligence.
Ако зборуваме за збирот на загубите, треба да бидеме јасни и да констатираме дека годишно низ Суецкиот канал минуваат повеќе од 19 илјади трговски бродови. Кога контејнерскиот брод „Евер Гивен“ се насука во март 2021 година и го блокираше преминот низ Суецкиот канал шест дена и седум часа, вкупната штета изнесуваше повеќе од десет милијарди долари. Целосен прекин на минување низ Црвеното Море и следствено на Суецкиот канал за неколку недели или месеци би предизвикал загуби од стотици милијарди долари. Тоа е сценарио кое никој не го сака!