Глобалната економија влегува во 2026 година побавно, но поотпорно

Глобалната економија влегува во 2026 година со умерен, но нерамномерен моментум. Според најновата проценка на осигурителната компанија за побарувања „Кофејс“, глобалниот БДП се очекува да порасне за 2,6 проценти, само маргинално побавно отколку во 2025 година, и покрај околината обележана со геополитички тензии, финансиски нерамнотежи и растечки социјални притисоци.

Годината зад нас ја потврди отпорноста на глобализираната економија. Иако политичките тензии и заканите од трговски конфликти создадоа неизвесност, вистинските шокови беа поблаги од очекуваното, особено во областа на тарифите. Компаниите се покажаа како исклучително прилагодливи, особено оние со меѓународни операции, потврдувајќи дека глобалните економски врски остануваат силни и длабоко испреплетени.

Геополитички тензии

Влегувањето во 2026 година означува значително повисоко ниво на ризик. Геополитичките тензии повторно се појавија во неколку региони, додека финансиските закани произлегуваат од високите нивоа на долг и преценетите средства во средина на продолжени високи каматни стапки. Макроекономската слика е дополнително оптоварена со непредвидливите движења на американската економска политика и трајната можност за нови трговски конфликти, додека социјалното и политичкото незадоволство расте во голем број земји, особено во Европа. Здравствените и климатските ризици остануваат во втор план.

И покрај ова, глобалниот раст останува стабилен. Во Соединетите Американски Држави се очекува раст од околу 2,2 проценти, поддржан од силната потрошувачка на домаќинствата, иако корпоративните несолвентности во втората половина од 2025 година се зголемија за 15 проценти. Еврозоната треба да порасне околу еден процент, при што закрепнувањето на Германија се базира на голем инвестициски план, додека Франција, оптоварена со дефицит над пет проценти од БДП, треба да остане под еден процент од растот. Централна Европа покажува посилна динамика, предводена од Полска со очекувани 3,8 проценти.

Кина забавува

Во Азија, растот на Кина забавува на 4,4 проценти, намалувајќи го регионалниот моментум, додека економиите на Југоисточна Азија покажуваат нееднаква отпорност. Спротивно на тоа, Индија го потврдува својот статус како еден од главните двигатели на глобалниот раст, со очекувано проширување од 6,1 проценти поттикнато од силната домашна побарувачка и активните владини политики.

На енергетските пазари, се очекува цената на нафтата да падне, од просек од 68 долари за барел Брент во 2025 година на околу 60 долари, благодарение на зголемената понуда и поумерената побарувачка. Иако геополитичките настани може да предизвикаат краткорочна нестабилност, енергијата треба да има неутрален ефект врз инфлацијата во 2026 година, која продолжува да слабее во повеќето региони.

Глобалната трговија во 2025 година ги надмина очекувањата, забележувајќи раст на обемот од 3,9 проценти. Силниот увоз од САД и пониските од очекуваните царински стапки ги ублажија негативните сценарија. Просечната ефективна царинска стапка во ноември беше 9,4 проценти, што е далеку под прогнозите од периодот на највисоки тензии меѓу САД и Кина. Реорганизацијата на синџирите на снабдување особено му користеше на Виетнам, кој забележа силен раст на извозот во САД, додека Европа ја стабилизираше надворешната трговија. Во текот на 2026 година, се очекува постепено забавување на динамиката на трговијата, со пад на цените на превозот поради прекумерен капацитет и можно враќање на традиционалните поморски рути.

Подобрени оценки за шест земји

Во таква средина, Coface ги ревидираше своите проценки за ризик на земјата, подобрувајќи ги оценките за шест земји, вклучувајќи ги Чиле, Шведска и Кипар, благодарение на инвестициите, фискалните политики и силната домашна побарувачка. Од друга страна, Сенегал забележа влошување на својот рејтинг поради фискалните отстапувања и зголемениот долг.

Како заклучок, светската економија останува стабилна, но кревка. Растот продолжува, глобалната трговија останува витална, а глобализацијата се покажува поотпорна отколку што често се претпоставува. Сепак, сложените ризици – од геополитика до социјални тензии – сугерираат дека 2026 година ќе биде година во која отпорноста на економиите и прилагодливоста на компаниите повторно ќе бидат сериозно тестирани.