Како една мала работа може да уништи цела компанија: Што нè учи теоријата за скршени прозорци
Повеќето луѓе веруваат дека големите промени се предизвикани од големи настани. Сепак, една од најпознатите теории во социологијата и психологијата тврди токму спротивното – дека големите проблеми често започнуваат од навидум неважни детали. Оваа идеја е позната како Теорија за скршени прозорци (Broken Windows Theory).
Името доаѓа од едноставен пример. Ако има скршен прозорец на зграда што никој не го поправа, тоа испраќа порака дека никој не се грижи за тој простор. Наскоро се појавуваат нови скршени прозорци, графити, отпадоци и други форми на непочитување.
Мала неправилност станува сигнал дека поголемите отстапувања се прифатливи.
Зошто малите нешта се толку важни?
Луѓето не донесуваат одлуки само врз основа на формални правила. Голем дел од нивното однесување е обликуван од она што го гледаат околу себе.
Ако вработените видат дека состаноците редовно се одложуваат за десет минути, тие самите ќе почнат да доцнат. Ако никој не одговара на е-поштата на време, целата комуникација ќе се забави. Ако се толерираат површни задачи, квалитетот на работата постепено се намалува.
Со други зборови, луѓето често ги следат нормите што ги гледаат во пракса, а не оние што се напишани во правилата.
Како се применува теоријата во компаниите?
Многу организации инвестираат големи ресурси во стратегии, процеси и внатрешни политики, занемарувајќи ги секојдневните детали што всушност ја обликуваат културата.
Еден директор кој постојано ги прекинува соговорниците може да испрати посилна порака од десет работилници за меѓусебно почитување.
Еден менаџер кој одговара на пораки додека е на одмор може да создаде очекување дека вработените се секогаш достапни.
Една толерирана непријатна личност во тимот може да ја оштети атмосферата на долг рок повеќе од кој било деловен проблем.
Културата не се гради со слогани
Компаниите често зборуваат за вредности како одговорност, транспарентност или тимска работа. Сепак, вработените многу повнимателно го разгледуваат однесувањето отколку декларациите.
Ако една организација тврди дека го почитува балансот помеѓу работата и животот, а раководителите испраќаат полноќни пораки, вработените ќе веруваат во однесувањето, а не во слоганот.
Затоа организациската култура се создава преку стотици мали секојдневни активности.
Како да се спречат „скршени прозорци“?
Најуспешните организации не чекаат проблемот да стане голем. Тие обрнуваат внимание на малите знаци. Доцнењата не се имплицираат. Комуникацијата останува професионална. Договорите се почитуваат. Проблемите се решаваат додека се сè уште мали.
Лидерите даваат пример за другите со своето однесување. Таквиот пристап не функционира спектакуларно, но на долг рок прави огромна разлика.
Теоријата за скршени прозорци нè потсетува дека културата не се урива преку ноќ. Таа се менува постепено, преку малите нешта што избираме да ги игнорираме.
Истото важи и за успехот. Ретко се случува благодарение на еден голем потег. Многу почесто е резултат на секојдневните навики, стандарди и однесување што постојано ги одржуваме.
Затоа што понекогаш „скршениот прозорец“ не е само мала работа – туку почеток на многу поголем проблем.