Обединетите Арапски Емирати во вторникот објавија дека го напуштаат ОПЕК, задавајќи удар на групата производители на нафта, бидејќи невидената енергетска криза предизвикана од војната со Иран ги откри разликите меѓу земјите од Заливот.
Излегувањето на ОАЕ – еден од најголемите производители во групата – ја ослабува контролата на ОПЕК врз глобалното снабдување со нафта и го продлабочува јазот меѓу ОАЕ и нејзиниот сосед Саудиска Арабија, де факто лидер на Организацијата на земјите извознички на нафта, пишува Ројтерс.
Исто така, тоа би можело да им овозможи на ОАЕ да го зголемат производството откако извозот преку Персискиот Залив ќе се нормализира, бидејќи повеќе нема да биде ограничен од квотите на ОПЕК.
Во своите први јавни коментари по објавувањето, министерот за енергетика на ОАЕ, Сухаил Мохамед ал-Мазруеи, во телефонско интервју за Ројтерс изјави дека одлуката е донесена по анализата на енергетската стратегија на земјата.
Тој додаде дека ОАЕ не разговарале за ова со ниедна друга земја.
„Ова е политичка одлука, донесена по внимателно разгледување на сегашните и идните политики поврзани со нивоата на производство“, рече Мазруеи.
ОАЕ ќе го напуштат ОПЕК на 1 мај. Тој, исто така, нагласи дека на светот ќе му треба повеќе енергија, што имплицира дека ОАЕ се подготвени да ја задоволат таа побарувачка.
Цените на нафтата на меѓународните пазари се намалија во вторник по објавувањето дека ОАЕ ги напушта ОПЕК и ОПЕК+, алијансата што ги обединува ОПЕК и придружните производители, на 1 мај.
Мазруеи рече дека не очекува значително непосредно влијание врз пазарот поради ограничувањата во Ормутскиот теснец.
Производителите од Персискиот Залив имаат тешкотии при извозот преку тесниот морски премин помеѓу Иран и Оман, низ кој нормално поминува една петтина од светската нафта и течен природен гас, поради иранските закани и напади врз бродови.
Бидејќи испораките од Заливот се блокирани, Меѓународната агенција за енергија вели дека уделот на ОПЕК+ во глобалното производство паднал на 44% во март од околу 48% во февруари. Се очекува понатамошен пад во април, а потоа и во мај по излегувањето на четвртиот најголем производител од групата.
Победа за американскиот претседател Доналд Трамп?
Излегувањето на ОАЕ е победа за американскиот претседател Доналд Трамп, кој ја обвини организацијата за „експлоатација на остатокот од светот“ со зголемување на цените на нафтата уште во 2018 година на Генералното собрание на ОН.
Трамп, исто така, ја поврза американската воена заштита на земјите од Заливот со цените на нафтата, тврдејќи дека иако САД ги штитат, тие „го искористуваат тоа со наметнување високи цени“.
Аналитичарите веруваат дека овој потег е позитивен и за потрошувачите и за пошироката економија.
„Ова им отвора врата на ОАЕ да го зголемат својот удел на глобалниот пазар откако ќе се стабилизира геополитичката ситуација“, рече Моника Малик, главен економист во ADCB.
Аналитичарот на „Ристад“, Хорхе Леон, ја нагласи важноста на ОАЕ како една од ретките членки на ОПЕК, заедно со Саудиска Арабија, кои имаат вишок производствен капацитет.
„Надвор од групата, ОАЕ би имале и мотив и можност да го зголемат производството, што покренува пошироки прашања за одржливоста на улогата на Саудиска Арабија како клучен стабилизатор на пазарот“, рече тој.
Продлабочување на јазот меѓу ОАЕ и Саудиска Арабија
Некогаш цврсти сојузници, Абу Даби и Ријад развија прикриено соперништво, судирајќи се околу нафтената политика, регионалната геополитика и трката за привлекување странски таленти и капитал.
ОАЕ е регионален бизнис и финансиски центар и еден од најважните сојузници на Вашингтон. Тој води активна надворешна политика и изгради своја сфера на влијание на Блискиот Исток и Африка.
Особено по нападите за време на војната со Иран, ОАЕ ги зајакнаа односите со САД и Израел, со кои воспоставија врски преку Абрахамовите договори во 2020 година. Тој го гледа овој однос како алатка за регионално влијание и единствен канал кон Вашингтон.
Во меѓувреме, лидерите од Заливот се состанаа во Саудиска Арабија на самит кој, според еден функционер, има за цел да координира одговор на илјадниците ирански ракетни и беспилотни летала со кои се соочија нивните земји откако САД и Израел започнаа војна против Иран кон крајот на февруари.