Европската Унија го подготвува досега најобемниот напад врз рускиот финансиски систем. Новиот, 21-ви пакет санкции би можел да вклучи дури 90 руски банки и десетици крипто платформи, со што Брисел сака дополнително да го комплицира финансирањето на руската економија и да го зголеми притисокот врз Москва да седне на преговарачка маса. Доколку предлогот биде усвоен, тоа ќе биде еден од најголемите финансиски шокови од почетокот на војната во Украина.
Три години по почетокот на конфликтот, европските санкции постепено еволуираа од трговски ограничувања до софистицирани финансиски мерки. Но, најновиот предлог покажува дека Брисел верува дека постојниот притисок сè уште не ја погодил финансиската инфраструктура што овозможува функционирање на руската економија.
Зошто ЕУ сега го таргетира банкарскиот сектор?
Банките се крвотокот на секоја економија.
Тие финансираат компании, овозможуваат меѓународни плаќања, обезбедуваат ликвидност и го поврзуваат домашниот пазар со глобалниот финансиски систем.
Затоа не е случајно што новиот пакет е насочен токму кон банкарскиот сектор.
Според информации од европски дипломатски извори, листата би можела да вклучува до 90 руски банки, што би го зголемило вкупниот број на санкционирани финансиски институции на повеќе од 100.
Тоа е најголемиот поединечен пакет санкции насочен кон руските банки од почетокот на војната.
Проценките покажуваат дека санкциите би опфатиле повеќе од половина од меѓународно поврзаните руски кредитни институции.
За финансиските пазари, ова значи дополнително ограничување на пристапот до меѓународен капитал, прекугранични трансакции и глобални финансиски текови.
Криптовалутите стануваат нова цел за Брисел.
Особено е интересно што новиот пакет не запира само на традиционалните банки.
Европската комисија сака да ги прошири санкциите и на крипто секторот.
Според достапните информации, целта би можела да биде околу десетина крипто платформи за кои европските институции веруваат дека ѝ помагаат на Русија да ги заобиколи постојните западни ограничувања.
Ова покажува колку се променила природата на финансиските санкции во последниве години.
Додека меѓународните трансакции порано одеа речиси исклучиво преку банки, денес дигиталните средства и крипто платформите претставуваат алтернативни канали за трансфер на капитал.
Токму затоа регулаторите сè повеќе го гледаат крипто пазарот како дел од поширокиот финансиски систем.
Целта не е само финансиски притисок
Зад новите санкции лежи поширока геополитичка стратегија.
Европските претставници веруваат дека дополнителниот притисок врз банките би можел да ја зголеми финансиската нестабилност и да го отежни финансирањето на економските активности поврзани со војната.
Во исто време, тие сакаат да ги зголемат трошоците за продолжување на конфликтот за руската економија.
Брисел проценува дека посилниот притисок врз финансискиот сектор би можел да ја зголеми подготвеноста на Москва за посериозни мировни преговори.
Во исто време, важно е да се нагласи дека санкциите сами по себе ретко носат брзи политички резултати.
Нивните перформанси обично се акумулираат со текот на годините преку побавен економски раст, послаби инвестиции и намалена достапност на капитал.
До кој степен рускиот финансиски систем е веќе прилагоден на санкциите?
Едно од клучните прашања е колку новите мерки се способни да го произведат посакуваниот ефект.
Во последниве години, Русија разви алтернативни системи за плаќање, ја зголеми употребата на домашни финансиски институции и ја зајакна економската соработка со земјите што не учествуваа во западните санкции.
Во исто време, Кина, Индија, Турција и одредени земји од Блискиот Исток станаа важни партнери во меѓународната трговија.
Ова не значи дека санкциите немаат ефект.
Напротив.
Тие ги зголемуваат трошоците за работење, го отежнуваат пристапот до капитал и ја намалуваат економската флексибилност, но во исто време покажуваат дека глобалниот финансиски систем постепено се прилагодува на новите геополитички околности.
Финансиски притисок што не запира на руските граници
Иако целта на новите мерки е дополнително да се ограничи пристапот на Русија до меѓународниот финансиски систем, нивниот ефект ќе се следи далеку надвор од Москва. Прашањето повеќе не е само колку руските банки ќе бидат погодени од санкциите, туку и како глобалните пазари ќе се прилагодат на новата фаза на економски притисок.
Европските компании исто така ќе ги почувствуваат последиците. Банките, извозниците, логистичките компании и финансиските институции ќе мора да се прилагодат на новите правила, што ги зголемува регулаторните трошоци и дополнително ги комплицира меѓународните трансакции.
За инвеститорите, прашањето за стабилноста на енергетските пазари и цените на суровините ќе остане особено важно.
Секоја нова ескалација на економскиот конфликт меѓу Западот и Русија ја зголемува неизвесноста на пазарите, а тоа речиси секогаш се прелева врз цените на енергијата, девизните курсеви и инвестициските одлуки. Токму затоа новите санкции против Русија не се само геополитичко прашање, туку и важен фактор што ќе продолжи да ја обликува деловната клима во Европа.
