Европската комисија предлага голема реформа на правилата за јавни набавки за да ги охрабри земјите од ЕУ да трошат повеќе од парите на даночните обврзници за европски стоки и услуги, како дел од поширокиот напор на Брисел да одговори на растечката економска моќ на Кина.
Новиот пакет мерки претставува уште еден чекор кон политиката „купувај европски производи“, но за разлика од претходните иницијативи фокусирани на чисти технологии, тој нема да воведе задолжителни квоти за производи произведени во Европа. Целта е училиштата, болниците, локалните власти и другите јавни институции да имаат појасна правна основа за давање предност на европските производители при изборот на понуди.
Во Брисел, веруваат дека јавните институции честопати се одлучуваат за најевтината понуда бидејќи веруваат дека правилата на ЕУ ги обврзуваат на тоа. Ова, според Европската комисија, може да доведе до тоа големи работни места финансирани со јавни пари да завршат кај компании надвор од Европа.
Комесарот за индустриска политика, Стефан Сежурне, рече дека новите правила треба да ја отстранат таквата конфузија и да им овозможат на купувачите од јавниот сектор да дадат приоритет на европските понуди или да ги ограничат, па дури и да ги отфрлат понудите од земјите што немаат договори за јавни набавки со ЕУ или не ги почитуваат меѓународните правила во таа област, објавува Гардијан.
Причината зошто Брисел му придава толку големо значење на ова прашање е големината на пазарот на јавни набавки. Според проценките на ЕК, тие сочинуваат околу 15 проценти од БДП на ЕУ, односно приближно 2.600 милијарди евра годишно.
Во Брисел, тие го сметаат за огромен, но недоволно искористен инструмент на индустриската политика, особено имајќи предвид дека САД и Кина веќе користат владини трошоци за поддршка на домашните компании. Според предлогот, најниската цена повеќе не треба автоматски да биде одлучувачки критериум, па затоа јавните договорни органи ќе мора да дадат најмалку 30 проценти тежина на квалитетот на понудата или да објаснат зошто го занемариле тој критериум. За работни места што бараат многу труд, квалитетот ќе мора да носи најмалку 50 проценти од тежината, за да се земе предвид квалитетот на работните места, а не само цената.
Сежурне верува дека новите правила треба да воведат и поголема политичка одговорност за начинот на кој локалните власти ги трошат јавните пари. Ако, на пример, владата избере кинески автобуси наместо европски, таа повеќе не може да го претстави тоа како последица на европските правила, туку како своја политичка одлука. „Треба да биде апсолутно јасно дека странскиот производ не е избран поради правилата на Европската унија, туку затоа што тоа беше политичка одлука“, рече Сежурнe.
Брисел е особено загрижен за пенетрацијата на кинеските компании во европскиот транспортен и инфраструктурен сектор, каде што нивните цени честопати можат да бидат пониски, наводно благодарение на државните субвенции. Во април, Европската комисија ја блокираше кинеската компанија за железнички возила да учествува во конзорциум за изградба на нова линија на метрото во Лисабон, откако беше откриено дека користела државни субвенции што ѝ дале неправедна конкурентска предност. Брисел, исто така, минатата година започна истрага против кинеската компанија Nuctech, производител на безбедносни скенери што се користат на европските аеродроми и пристаништа, под сомнение дека има корист од субвенции и даночни олеснувања.
