Оваа година, водечките светски економии би можеле да ги забележат најголемите буџетски дефицити од пандемијата во 2021 година, предупреди Меѓународниот монетарен фонд. Нето задолжувањето на развиените економии треба да достигне 5,2 проценти од БДП, додека дефицитот на САД ќе надмине осум проценти, а глобалниот јавен долг ќе се приближи до нивото од 100 проценти од светскиот БДП до крајот на деценијата.
Најголемите светски економии мора итно да започнат со обновување на фискалниот простор бидејќи растечкиот долг и сè поскапото задолжување ја зголемуваат нивната ранливост кон нови економски шокови, предупреди Меѓународниот монетарен фонд во најновиот извештај за светските економски перспективи.
Според прогнозите на ММФ, нето задолжувањето на развиените економии ќе достигне 5,2 проценти од БДП оваа година, што е највисоко ниво од 2021 година, кога државните финансии беа силно оптоварени од пандемијата и блокадите. Особено се издвојуваат САД и Кина, каде што буџетските дефицити треба да достигнат или надминат осум проценти од БДП оваа година.
Прогнозите се влошија во споредба со пролетниот извештај на ММФ, по неколкумесечни турбуленции на пазарите на суверен долг. Приносите од обврзниците се зголемија поради комбинација од висок јавен долг, тврдоглава инфлација, енергетски прекини и голем инвестициски циклус поврзан со вештачката интелигенција.
Главната економистка на ММФ, Силвана Тенреиро, предупреди дека светската економија досега покажала изненадувачка отпорност, но дека се приближува кон своите граници.
Трошоците за владино задолжување на повеќегодишни максимуми
ММФ проценува дека глобалниот јавен долг ќе се приближи до 100 проценти од светскиот БДП до крајот на деценијата, додека повисоките каматни стапки значително ги зголемуваат трошоците за сервисирање на постојниот долг.
Ситуацијата е дополнително комплицирана од фактот дека централните банки во САД, Еврозоната и Јапонија ги зголемија каматните стапки оваа година, откако високите цени на енергијата и посилниот економски раст ги запреа очекувањата за брзо монетарно олабавување.
ММФ предупредува дека високиот јавен долг и големата потреба за рефинансирање им оставаат сè помалку простор на земјите да се одбранат од ненадејни промени на финансиските пазари. Распродажбата на државни обврзници дополнително се интензивираше во септември, вршејќи притисок врз буџетите бидејќи трошоците за камати продолжија да растат.
Во САД, нето задолжувањето на општата влада треба да достигне 8,5 проценти од БДП оваа година, според методологијата на ММФ, во споредба со 7,1 процент минатата година и 5,8 проценти непосредно пред пандемијата.
Мерката на ММФ вклучува и задолжување на федералните држави и локалните самоуправи, поради што е повисока од некои други проценки на САД. Канцеларијата за буџет на Конгресот претходно го процени федералниот дефицит на 5,8 проценти од БДП, додека Комитетот за одговорен федерален буџет очекуваше 6,2 проценти.
ММФ, исто така, предупредува дека политичките притисоци би можеле да се зголемат со зголемувањето на трошоците за камати. Централните банки повторно би можеле да се соочат со барања да толерираат повисока инфлација или да ја прилагодат монетарната политика за да им го олеснат на земјите финансирањето на растечкиот долг.
Вештачката интелигенција го поттикнува глобалниот раст, но придобивките не се рамномерно распределени
И покрај растечките фискални ризици, ММФ малку ја зголеми прогнозата за раст на глобалната економија за оваа година, за 0,1 процентен поен, на 3,1 процент. Во 2027 година, тој очекува забрзување на 3,4 проценти. Една од важните причини за отпорноста на глобалната економија е инвестицискиот бум поврзан со вештачката интелигенција.
Сепак, ММФ предупредува дека придобивките од тој инвестициски циклус не се рамномерно распределени. Глобалниот раст е сè повеќе концентриран во помал број економии. Во април, 54 економии учествуваа со 95 проценти од глобалниот раст. Сега тој број се намали на само 32 економии, по серијата прогнози за намалување на рејтингот во земјите кои се потешко погодени од енергетските и трговските шокови.
САД остануваат еден од главните двигатели на светската економија, со очекуван раст од 2,3 проценти оваа и следната година. За Германија, ММФ значително ја зголеми прогнозата, за 0,6 процентни поени, благодарение на повисоките инвестиции во инфраструктурата и одбраната. Германската економија треба да порасне за 1,3 проценти оваа година, а за 1,1 процент во 2027 година. Се очекува растот на Кина да забави на 4,5 проценти оваа година, од пет проценти претходно, а потоа на четири проценти во 2027 година.
Индија се издвојува како една од најбрзо растечките големи економии, со очекувано раст од седум проценти и оваа и следната година.
Покрај фискалните ризици, ММФ, во посебен извештај за глобалната финансиска стабилност, предупредува и на можноста за корекции на цените на средствата поврзани со вештачката интелигенција и растечките системски ризици од сајбер напади, војни и екстремни временски настани.