Банките во ЕУ ќе мора да им ги враќаат парите на жртвите од измами

Банките во Европа се соочуваат со потенцијално огромни трошоци откако Судот на правдата на Европската Унија пресуди дека мора да им ги вратат парите на клиентите кои биле жртви на измама, дури и кога клиентите на банката сериозно придонеле за тоа преку сопствена небрежност.

Финансиските институции прво ќе мора да ги надоместат парите, а потоа можат да се обидат да ги вратат од клиентите преку судовите, објавува Паис.

Според податоците од Европската централна банка (ЕЦБ), Европскиот банкарски орган (ЕБА) и Банката на Шпанија, вредноста на банкарските измами во Европската економска зона, која ги вклучува 27-те членки на ЕУ, Исланд, Лихтенштајн и Норвешка, достигна 4,2 милијарди евра во 2024 година, што е за 17 проценти повеќе од претходната година.

Според проценките од извори од шпанскиот финансиски сектор, потенцијалните трошоци за банките таму би можеле да се приближат до една милијарда евра, земајќи ги предвид барањата за враќање на средства за претходните пет години.

Банките досега главно се обидуваа да ја префрлат одговорноста за измамите врз клиентите.

Во Шпанија, потрошувачите сноселе околу 80 проценти од загубите од измами со банкарски трансфер, додека банките покривале речиси 60 проценти од загубите од измами со картички, а одговорноста за подигање готовина била приближно подеднакво поделена.

Пресудата на Судот на правдата на ЕУ од 15 октомври се однесува на случајот на клиент на полска банка кој бил контактиран од измамник кој се претставувал како купувач на артикл што го рекламирала на онлајн платформа.

Тој ѝ испратил линк до лажна страница што личела на веб-страницата на нејзината банка, каде што таа ги внела своите податоци за онлајн банкарство, а измамникот потоа префрлил околу 700 евра на својата сметка.

Клиентката ја известила банката следниот ден, но банката одбила да ѝ ги врати парите, тврдејќи дека не била доволно внимателна за да ги заштити своите податоци за пристап.

Европскиот суд на правдата појасни дека банката не може да одбие да врати пари само врз основа на такво барање.

Ова значи дека банките ќе мора да го надоместат износот на неовластената трансакција, а потоа, доколку веруваат дека клиентот постапил со крајна невнимателност, да го докажат тоа барање и да поведат постапка за враќање на парите.

Самиот факт дека биле користени податоци за пристап на клиентот или дополнителна автентикација не е доволен за да се докаже неговата сериозна небрежност, се наведува во пресудата.

Банкарскиот сектор очекува новите правила и судската пракса да го зголемат бројот на спорови околу одговорноста за измама, но и да ги охрабрат банките да ги променат внатрешните процедури, договорните одредби и начинот на кој собираат докази.