Се очекува Европската централна банка да ги задржи каматните стапки на сегашните нивоа следната недела, додека распродажбата на француските обврзници ги заострува условите за задолжување низ целата еврозона. Претседателката на ЕЦБ, Кристин Лагард, јасно стави до знаење дека првите чекори кон решавање на проблемите со долгот на Франција мора да дојдат од Париз, а не од Франкфурт.
Кога Европската централна банка (ЕЦБ) ќе се состане следниот четврток, се очекува дека каматните стапки ќе останат непроменети, делумно затоа што растечките приноси на државните обврзници веќе ги зголемуваат трошоците за задолжување низ целата еврозона.
Претседателката на ЕЦБ, Кристин Лагард, ги намали очекувањата дека банката ќе дојде на помош, велејќи дека решението за проблемите со долгот на Франција треба да се бара во самата земја.
Приносот на десетгодишните француски државни обврзници беше над пет проценти во петокот, откако во средата го достигна тоа ниво за прв пат од 2002 година. Разликата во однос на германските десетгодишни обврзници, кои се сметаат за најбезбедни долгови хартии од вредност во еврозоната, надмина 170 базични поени.
Во исто време, приносот на триесетгодишните обврзници изнесуваше 5,5 проценти, додека разликата во споредба со германските обврзници со ист рок на достасување беше уште поголема и достигна 184 базични поени.
Во четврток, цената на петгодишните договори за осигурување на кредитен ризик (CDS) на Франција, кои ги штитат инвеститорите од можноста владата да не ги исполни обврските, надмина 100 базични поени за прв пат од октомври 2012 година, кога еврозоната минуваше низ криза на суверен долг.
Пратениците сè уште се поделени околу буџетот за следната година, кој предвидува намалување на расходите и мерки за зголемување на приходите во вкупен износ од 43 милијарди евра, а за чие усвојување владата нема парламентарно мнозинство.
Рејтинг агенцијата „Мудис“, која ѝ доделува на Франција рејтинг Аа3, четвртиот највисок рејтинг на нејзината скала, со негативна перспектива, ќе ја објави својата одлука во петок навечер, а се очекува намалување. Намалувањето од еден степен, на А1, би го довело рејтингот на Франција на ниво во согласност со рејтинзите на „С&П“ и „Фич“.
Социјалните немири ги зголемуваат загриженостите на инвеститорите.
Овој викенд се очекуваат нови протести, а префектот на париската полиција Патрис Фор им советува на сопствениците на бизниси да ангажираат приватно обезбедување во писмо.
Француските синдикати, кои едногласно го изразија своето разочарување по средбата со премиерот Себастијан Лекорну во среда, повикаа на масовна мобилизација на 5 ноември.
Софи Бине, раководителка на CGT, еден од најголемите синдикати во Франција, ги повика работниците да „го прошират штрајкот на сите сектори“.
Обврзниците ја работат работата на ЕЦБ
Аргументите за уште едно зголемување на каматните стапки продолжуваат.
ЕЦБ ги зголеми каматните стапки двапати оваа година, зголемувајќи ја депозитната стапка на 2,5 проценти, додека инфлацијата во еврозоната скокна на 3,8 проценти во септември, поттикната од цените на енергијата.
Сепак, приносите од германските обврзници се зголемија толку многу од септември што нивното влијание врз растот и инфлацијата е приближно еквивалентно на зголемување на каматните стапки од 25 базични поени, процени Карстен Бжески, глобален директор за макроекономска анализа во холандската банка ING, во анализа на инвеститорите објавена во четврток.
„За Франција, ефектот е поблиску до зголемување од 50 базични поени“, напиша Бжески, додавајќи дека „пазарот на обврзници ја презеде работата на ЕЦБ“.
Бжески очекува дека ЕЦБ ќе ги почека новите проекции на своите експерти во декември пред да одлучи за следното зголемување на каматните стапки.
Претседателката на ЕЦБ, Кристин Лагард, му рече на Европскиот парламент на 28 септември дека долгорочните каматни стапки „значително се зголемиле, што ќе го забави растот“.
Може ли ЕЦБ да интервенира?
Претставниците на ЕЦБ ги намалија очекувањата дека банката би можела да интервенира за да ги намали трошоците за задолжување на Франција, но не ја исклучија целосно таа можност.
За време на должничката криза во еврозоната, централната банка купуваше државни обврзници за да ги стабилизира пазарите и да обезбеди нејзините одлуки за каматните стапки да продолжат да се пренесуваат на економијата.
Зборувајќи на маргините на годишните состаноци на Меѓународниот монетарен фонд и Светската банка во Бангкок минатата недела, Лагард рече дека „постојат посебни околности што ги прават некои земји попогодени, а Франција е еден таков пример“.
„Главното и прво решение мора да се најде во самата Франција. И тоа е поврзано со фискалната политика“, додаде претседателот на ЕЦБ.
Гувернерот на Банката на Франција, Емануел Мулен, отиде чекор понатаму минатиот петок, велејќи дека условите за интервенција на ЕЦБ не биле исполнети во тоа време бидејќи немало финансиска фрагментација во еврозоната.
Сепак, двајцата претставници зборуваа пред десетгодишните трошоци за задолжување на Франција да надминат пет проценти.
Доколку ЕЦБ одлучи да интервенира на францускиот пазар на обврзници, една опција би можела да биде Инструментот за заштита на преносот на монетарната политика (TPI), воспоставен во 2022 година, кој досега никогаш не е користен.
TPI ѝ овозможува на ЕЦБ да купува должнички хартии од вредност на земјите чии трошоци за позајмување растат на начин што банката го оценува како неоправдан според нивните основни економски индикатори и што го загрозува преносот на ефектите од монетарната политика низ еврозоната.
За една земја да има право да го користи овој инструмент, таа мора да исполни неколку критериуми, вклучувајќи усогласеност со фискалните правила на ЕУ и одржување на долгот на одржлив пат.
Франција се соочува со долг што изнесува 119,1 процент од БДП, додека тековните преговори за буџетот оставаат мали изгледи за брзо намалување на дефицитот потребно за да се стави долгот на одржлив пат.
Во исто време, владата очекува дека трошоците за сервисирање на долгот во 2027 година ќе се зголемат за повеќе од 10 милијарди евра во споредба со оваа година.
„Прагот за активирање на програмата за купување обврзници на ЕЦБ останува висок“, напиша Бжески во посебна анализа за инвеститорите минатата недела.
Тој додаде дека за Франција ова би значело, барем, усвојување на буџетот како целина. Прераната интервенција би можела да се „протолкува како монетарно финансирање на долгот на земја која не е подготвена да ги следи правилата“, предупреди тој.
Другиот кризен инструмент на ЕЦБ, Директни монетарни трансакции (OMT), беше воспоставен во 2012 година, на врвот на должничката криза во еврозоната, за да се овозможи неограничено купување на краткорочни обврзници од страна на земјите кои се борат.
Сепак, тој е достапен само за влади кои претходно се согласиле на програма за финансиска помош од кризниот фонд на еврозоната, Европскиот механизам за стабилност.
Бжески, наместо тоа, очекува ЕЦБ привремено да го суспендира намалувањето на своето портфолио на обврзници без многу најави и флексибилно да ги реинвестира средствата од доспеани обврзници, како што направи за време на пандемијата Ковид-19, пренесува Банкар.ме.
Доколку превирањата се прошират на другите пазари на обврзници од еврозоната, Бжески го гледа TPI како последно средство. Доколку Франција продолжи да не ги исполнува фискалните правила на ЕУ, „ЕЦБ би можела дури и да размисли за купување на обврзниците на речиси сите земји од еврозоната, освен Франција“, рече тој.
Засега, Брзески очекува состанокот за каматните стапки следната недела да помине „без значајни поместувања, но секако не без значајни пораки“.