Еврото падна на најниско ниво во однос на американскиот долар во последните 17 месеци, додека финансиските пазари се повеќе загрижени за состојбата на француските јавни финансии. Аналитичарите предупредуваат дека проблемите на втората најголема економија во Еврозоната би можеле да станат поширок европски проблем.
На почетокот на неделата, еврото падна на околу 1,12 долари, најниска вредност од почетокот на 2025 година. Од почетокот на оваа година, ослабе за околу пет проценти во однос на доларот.
Падот на европската валута е под влијание на неколку фактори, од високите цени на енергијата и движењата на каматните стапки до очекувањата поврзани со Федералните резерви на САД. Но, во последните денови, Франција е во центарот на вниманието.
„Инвеститорите се подготвуваат за поголем фискален ризик“, вели Рикардо Амаро од „Оксфорд економикс“.
Инвеститорите во последните денови поинтензивно ги продаваат француските државни обврзници, а приносот на десетгодишните обврзници накратко достигна пет проценти. Ова ги зголемува трошоците за задолжување на Франција, но и нервозата на пазарите.
Франција со години има проблеми со јавните финансии. Откако Емануел Макрон дојде на власт во 2017 година, јавниот долг се зголеми за повеќе од еден трилион евра и сега изнесува речиси 118 проценти од БДП. Буџетскиот дефицит со години надминува пет проценти од БДП.
Дел од главниот град се сели од Франција во Германија
Поради ова, инвеститорите префрлаат дел од својот капитал во побезбедни германски државни обврзници. Разликата меѓу приносите на француските и германските десетгодишни обврзници достигна највисоко ниво од должничката криза во еврозоната на почетокот на минатата деценија.
Ваквите случувања повторно го отворија прашањето дали Европската централна банка ќе мора да интервенира доколку нервозата премине во посериозна пазарна криза.
Аналитичарот на Дојче банк Џим Рид предупреди дека во еден момент минатата недела постоела опасност од „помала паника“. Сепак, засега нема консензус дека ова е почеток на нова европска должничка криза, пишува Дојче веле.
Послабото евро би можело да ги зголеми цените
Дополнителна неизвесност создава француската политичка ситуација пред претседателските избори во 2027 година. Националното собрание (НС) има силна поддршка, а некои инвеститори се плашат од можни промени во економската политика по изборите.
Слабеењето на еврото би можело да има директни последици и за граѓаните.
Нафтата, гасот и бројните други суровини се плаќаат во долари, па затоа послабото евро го прави нивниот увоз поскап и ги зголемува трошоците за енергија, производство и транспорт. Ова би можело повторно да ги зголеми инфлациските притисоци.
Сепак, аналитичарите предупредуваат дека споредбите со должничката криза од 2012 година засега може да бидат претерани.
Но, ако зад слабеењето на еврото навистина стојат растечки сомнежи за одржливоста на француските јавни финансии, проблемот повеќе не е само француски.
„Слабоста на еврото не треба да се гледа изолирано“, предупредува Амаро. Во тој случај, состојбата на француските финансии станува проблем за целата еврозона.