Од почетокот на 2026 година, Европската Унија ќе има нова членка на еврозоната. Бугарија официјално ќе го воведе еврото на 1 јануари, со што нејзината национална валута – бугарскиот лев – ќе влезе во историјата по повеќе од еден век употреба.
Со оваа одлука, Бугарија станува 21-та земја што го користи еврото, а властите во Софија велат дека ова е еден од најважните економски и политички чекори во модерната историја на земјата.
Европската комисија даде зелено светло
Европската комисија и Европската централна банка потврдија дека Бугарија ги исполнила клучните економски критериуми за приклучување кон Еврозоната, вклучувајќи контрола на инфлацијата, стабилност на јавните финансии и учество во механизмот на девизен курс ERM II.
Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, изјави дека воведувањето на еврото во Бугарија ќе донесе:
поголема трговска размена
повеќе странски инвестиции
постабилни цени
зголемување на животниот стандард
Според неа, еврото дополнително ќе го зајакне европскиот пат на Бугарија и нејзината економска стабилност.
„Ова е прашање на европско единство“
За време на посетата на Софија, европскиот економски комесар Валдис Домбровскис истакна дека воведувањето на еврото доаѓа во чувствителен геополитички момент.
– Во време на војна во Украина, растечки глобални тензии и економска несигурност, европското единство станува поважно од кога било – рече Домбровскис.
Тој додаде дека многу европски земји, вклучително и Бугарија, се премногу мали сами по себе за да имаат глобално влијание, но дека преку подлабока интеграција во ЕУ добиваат економска и политичка сила.
Граѓаните поделени: Половина за, половина против
Иако властите најавуваат бројни предности, јавноста во Бугарија останува поделена. Според истражувањето на Министерството за финансии:
51% од граѓаните го поддржуваат воведувањето на еврото
45% се против него
Стравувањата главно се однесуваат на можни зголемувања на цените, губење на монетарната сувереност и дополнителен притисок врз животниот стандард.
Економистот Петар Ганев од Институтот за пазарна економија во Софија смета дека поделбите околу еврото одразуваат подлабоки политички и социјални разлики.
– Бугарија е длабоко поларизирана. Ова прашање е само уште еден показател за тоа колку е поделено општеството – рече Ганев.
Уште една валута заминува во историјата
Бугарскиот лев, кој е во оптек од 1881 година, со тоа ќе им се придружи на голем број европски валути кои исчезнаа со воведувањето на еврото – како што се германската марка, францускиот франк, италијанската лира и други.
Од 1 јануари 2026 година, Бугарија официјално ќе стане 21-ва членка на Еврозоната, продолжувајќи го проширувањето на заедничката европска валута.