Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, го одржа годишниот говор за состојбата на Европската Унија пред Европскиот парламент, во кој се осврна на најважните глобални, безбедносни и општествени предизвици со кои се соочува континентот.
Фон дер Лајен на почетокот од говорот истакна дека Европската Унија мора од темел да ги редефинира своите партнерства во свет кој забрзано се менува, посебно издвојувајќи ја Канада, додека на земјите од Западен Балкан им порача дека нивната иднина е во Европската Унија.
Во говорот пред Европскиот парламент, Фон дер Лајен изјави дека Европа мора да ја гради сопствената сила и способност за дејствување, но истовремено да ги зајакнува партнерствата со земјите кои ги споделуваат нејзините вредности.
„Во овој нов свет мораме итно одново да ги осмислиме нашите партнерства. И да изградиме глобални коалиции за нашата отпорност и нашите демократии“, рече Фон дер Лајен.
Посебен дел од говорот му посвети на канадскиот премиер Марк Карни, кој присуствуваше на нејзиното обраќање.
„Марк, твоето присуство овде е симбол на трајното пријателство меѓу нашите народи. Нашите културни, историски и лични врски се длабоко вткаени во нашите општества“, изјави претседателката на Европската комисија.
Таа истакна дека трговијата меѓу ЕУ и Канада, благодарение на договорот ЦЕТА (CETA), пораснала за 75 отсто за помалку од десет години.
„Тоа ја покажува силата на нашите трговски договори. Светот го гледаме со исти очи: од вештачка интелигенција до климатски промени, од Арктикот до геополитиката. Заедно стоевме покрај Украина, во прашањата за одбраната, критичните суровини и синџирите на снабдување“, рече Фон дер Лајен.
Според нејзините зборови, заедницата на вредности што ги поврзува ЕУ и Канада пред сè е демократијата.
„Европа и Канада веруваат во демократијата. Веруваме дека моќта не им припаѓа на најсилните, најбогатите или најгласните, туку на сите нас. Дека демократиите имаат слобода да избираат со кого ќе соработуваат“, порача таа.
Фон дер Лајен најави амбициозно издигнување на односите меѓу ЕУ и Канада на целосно ново ниво.
„Ги здружуваме силите доброволно. Ќе преминеме од ЦЕТА кон Сојуз за иднината со цел да создадеме заеднички простор на просперитет и економска безбедност“, рече таа.
Планот, како што наведе, вклучува соработка во низа стратешки области.
„Ќе работиме на паметно производство. Ќе создадеме технолошки сојуз. Ќе ги интегрираме одбранбените индустриски бази. Арктикот ќе го претвориме во водечки заеднички проект. Ќе работиме на енергија, критични минерали и батерии, вештачка интелигенција, квантни технологии, сајбер безбедност и економска безбедност“, изјави Фон дер Лајен.
Таа нагласи дека таквото партнерство не е насочено против некоја трета земја.
„Ова партнерство не е против кој било друг, туку за нашата заедничка сила“, рече таа.
Потоа изнесе предлог кој претставува еден од најзначајните делови од нејзиниот говор.
„Сакам да работам со тебе на тоа да ѝ ги отвориме вратите на Канада за да стане првата придружна членка на ЕУ. Ние делиме еден океан, еден збир на вредности, еден начин на гледање на светот. А сега заедно ќе ја градиме и нашата заедничка иднина“, додаде таа.
Говорејќи за иднината на Европската Унија и нејзиното опкружување, Фон дер Лајен посебно ги спомена Западен Балкан, Украина и Молдавија.
„Потребно е само да се погледне преку нашите граници за да сфатиме колку е европската идеја и понатаму жива. Потребно е само да се погледне кон Украина и Молдавија. Кон Западен Балкан. Потребно е да се погледне кон сите тие земји кои се блиску до нашата Унија“, рече таа.
Фон дер Лајен потоа упати директна порака до земјите кандидатки.
„Бидејќи нивната иднина е во нашата Унија, наскоро ќе предложиме патни мапи за најнапредните кандидати“, рече таа.
Таа истакна дека процесот на проширување мора да остане заснован на исполнување на критериумите, со посебно инсистирање на европските вредности.
„Овој процес ќе остане заснован на заслуги. И повторувам: почитувањето на нашите вредности е неспорно“, порача таа.