Европската текстилна индустрија се соочува со сè поголеми предизвици, од намалување на извозот и вработеноста до силна конкуренција од евтини увезени стоки. Според извештајот на Европската конфедерација за текстил и облека (EURATEX), помалку од 13 проценти од облеката што се продава на пазарот на Европската Унија се произведува во рамките на ЕУ.
Во текот на 2025 година, секторот оствари проценет промет од 166 милијарди евра, со околу 1,2 милиони вработени во речиси 200.000 компании. Микро, малите и средните претпријатија сочинуваат 99,7 проценти од сите компании во секторот, додека жените претставуваат речиси 70 проценти од вработените.
Во исто време, европската текстилна индустрија доживува пад. Во текот на годината, извозот се намали за 2,9 проценти, додека бројот на вработени се намали за 2,8 проценти.
Увозот е двојно поголем од извозот
Еден од најголемите проблеми е трговскиот дефицит. Во текот на 2025 година, ЕУ извезе текстил и облека во вредност од околу 61 милијарда евра, додека увозот достигна дури 122 милијарди евра.
Кина има особено силна позиција на европскиот пазар, приближно една третина од текстилот и облеката што се продаваат во ЕУ се произведуваат во таа земја.
Италија и Германија заедно остваруваат 46 проценти од вкупниот извоз на европскиот сектор. Трите најголеми членки на ЕУ истовремено генерираат околу 60 проценти од вкупниот промет, 46 проценти од вработеноста и 45 проценти од бројот на компании во текстилната индустрија.
Евтината стока пристигнува преку интернет
Дополнителен удар за домашните производители е проширувањето на прекуграничната е-трговија. Бројот на евтини пакети што пристигнуваат во ЕУ преку онлајн трговија се зголеми четирикратно од 2022 година, додека просечната вредност на увезената стока е помала од девет евра по парче.
Дури 98 проценти од увезените артикли припаѓаат на категоријата производи со ниска вредност, иако тие сочинуваат само два проценти од вкупната вредност на увозот.
Во исто време, потрошувачката на облека во Европа останува висока. Домаќинствата во ЕУ потрошија околу 306 милијарди евра за облека во 2024 година, или просечно 680 евра по жител.
Рециклирањето бара милијарди евра
Покрај конкуренцијата, се очекува индустријата да претрпи и големи промени поради новите барања во областа на одржливоста. Во Европа, во текот на 2025 година, беа генерирани околу 13,3 милиони тони текстилен отпад, но беа собрани и сортирани само околу 1,5 милиони тони.
ЕУРАТЕКС проценува дека изградбата на систем што би овозможил производство на 2,7 милиони тони рециклиран текстилен материјал до 2035 година ќе бара помеѓу 8 и 11 милијарди евра инвестиции.
И покрај трошоците за транзиција, податоците покажуваат дека инвестициите во одржливоста можат да донесат и поголема ефикасност. Емисиите на CO₂ по евро додадена вредност се намалени од повеќе од 160 грама во 2008 година на 66 грама во 2024 година.
Во 2024 година, европската текстилна индустрија привлече 5,3 милијарди евра инвестиции, од кои 63 проценти беа насочени кон машини и опрема.
Дигитализацијата сè уште заостанува
Секторот има простор за напредок кога станува збор за дигитализација. Само околу 20 проценти од компаниите во текстилниот екосистем достигнаа високо ниво на дигитален интензитет.
Затоа, EURATEX ја повикува Европската Унија да ја базира својата индустриска политика не само на зелената транзиција, туку и да посвети поголемо внимание на конкурентноста на европските производители.
Меѓу приоритетите се пониските трошоци за енергија, фер услови за тргување и поедноставната регулатива што би го наградила одржливото производство, наместо да носи само дополнителни трошоци и администрација за компаниите.
Токму преку концептот „Произведено во Европа“, EURATEX сака да го поттикне производството во рамките на ЕУ, со поголем фокус на транспарентност, квалитет и одржливост. Организацијата, исто така, ја истакнува Декларацијата од Антверпен, која дополнително ја стави конкурентноста на европската индустрија меѓу приоритетите на европската политика.