Во вторник, Хрватската народна банка (ХНБ) објави соопштение како одговор на „зголемениот јавен интерес“ за дигиталното евро, во кое нагласува дека дигиталната валута нема да значи укинување на готовината, односно претворање на банкнотата во евромонета.
ХНБ вели дека и покрај растот на популарноста на дигиталните плаќања од пандемијата Ковид-19, побарувачката за готовина „остана силна кај сите возрасни групи“ и се повикува на истражување од минатата година на европско ниво, според кое Европејците сакаат да ја задржат можноста за плаќање во готово.
„Во овој контекст, Европската централна банка и Европската комисија работат на стратегии за заштита на готовинското евро и негово прилагодување кон иднината. Во јуни 2023 година, Европската комисија го објави Пакетот за единствена валута, кој вклучува два клучни законски предлози: еден за заштита на статусот на евро банкнотите и монетите како законско средство за плаќање (Регулатива за евро банкнотите и монетите како законско средство за плаќање) и другиот за дигиталното евро (Регулатива за дигиталното евро). Дигиталното евро, евро банкнотите и евро монетите ќе се надополнуваат едни со други, проширувајќи го опсегот на достапни опции за плаќање со нудење готовина во физичка и дигитална форма“, се вели во соопштението.
XНБ додава дека го поддржува предлогот за регулатива на Европската комисија, која сè уште не го регулирала статусот на готовината како законско средство за плаќање. Оваа регулатива, која е планирана да се воведе до крајот на годината, ќе пропишува дека трговците и давателите на услуги мора да прифаќаат готовина (освен ако однапред не е договорено различно плаќање) и дека земјите-членки на еврозоната ќе мора да им обезбедат на граѓаните доволен број банкомати.
Во продолжение, тие го објаснуваат концептот на дигиталното евро, кое е наменето како сигурно, безбедно и ефикасно средство за плаќање. Бидејќи нема да има функција на банкарски депозит на кој се плаќа камата, Централната банка на ЕУ ги негира теориите според кои на дигиталното евро може да се наплати негативна камата или дека може да биде невозможно да се инвестира во одредени акции.
Кога граѓаните на ЕУ ќе отворат свој дигитален паричник, тие ќе можат да префрлаат средства на него преку поврзана банкарска сметка или со депонирање готовина, а потоа средствата од паричникот би можеле да се користат за дигитални плаќања. Приемот на пари би функционирал на ист начин, а парите би можеле да се чуваат во паричник во ограничен износ или да се префрлаат на банкарска сметка.
„Особено нагласуваме дека приватноста е една од најважните карактеристики на дигиталното евро. ЕЦБ и Централната банка на ЕУ, односно Евросистемот во нивната улога како сопственик на шемата за плаќање и извршител на порамнувањето на трансакциите со дигитални евра, нема да можат да пристапуваат или да складираат лични податоци на корисниците“, соопшти Централната банка на ЕУ.
Дигиталното евро е сè уште во техничка фаза на подготовка, а за понатамошниот развој на проектот, Европската централна банка има потреба од политичко одобрение од Европскиот парламент, а не се очекува да биде воведено пред 2028 година.
Лидерите на Европската централна банка често повикуваат на забрзување на овој процес во своите јавни изјави, особено поради заканата од таканаречените валути stablecoin – дигитални пари врзани за доларот – за кои се предвидува дека ќе растат во популарност во наредните години, што веројатно ќе биде потпомогнато од неодамнешните закони во САД кои воведуваат регулативи за пазарот на крипто средства.
Друга често наведувана причина за дигиталното евро е европскиот суверенитет, бидејќи безготовинските плаќања сè уште се доминирани од картички контролирани од американски компании за картички.