Претставниците на глобалната воздухопловна индустрија отворено признаваат за прв пат дека е сè поневеројатно секторот да ја постигне целта за целосна јаглеродна неутралност до 2050 година. Таа цел беше поставена пред неколку години како клучен дел од стратегијата за борба против климатските промени, но сега лидерите во индустријата предупредуваат дека постојат сериозни одложувања и пречки што го доведуваат во прашање целиот план.
Генералниот директор на Меѓународната асоцијација за воздушен транспорт (IATA), Вили Волш, изјави дека „надежта брзо бледнее“ и дека можеби треба да се дефинира нов, пореален рок за постигнување на климатските цели. Според него, авиокомпаниите го исполнуваат својот дел од обврските, но клучните партнери, производителите на гориво, владите и производителите на авиони, не ја следат планираната динамика, пренесува Ројтерс.
Најголемиот проблем е развојот на одржливи горива за авијација (SAF), на кои се темели повеќе од половина од стратегијата за декарбонизација на авијацијата. Оваа година, производството на такво гориво треба да достигне 2,4 милиони тони, што покрива помалку од еден процент од потребите на авијациската индустрија. За да се постигне целта за 2050 година, производството би требало да се зголеми на околу 500 милиони тони годишно, односно да се задоволат приближно 65 проценти од потребите на секторот. IATA проценува дека сегашното темпо на развој не е ни приближно доволно.
Дополнителен проблем е бавниот напредок на меѓународниот систем за трговија со емисии на јаглерод CORSIA, кој работи под покровителство на Меѓународната организација за цивилно воздухопловство. Волш тврди дека многу влади не ги спроведуваат своите обврски, додека реформите во контролата на воздушниот сообраќај што би можеле значително да ги намалат емисиите се исто така одложени. Во исто време, производителите на авиони ги одложуваат испораките на нови, енергетски поефикасни авиони.
Поточно, плановите на Европската Унија и Велика Британија за широка употреба на напредни синтетички горива, познати како e-SAF, се критикувани. Иако овие горива се сметаат за важни за намалување на емисиите, тие во моментов се произведуваат во занемарливи количини. Економистите и експертите од воздухопловната индустрија предупредуваат дека целите за 2030 година за намалување на емисиите на штетни гасови за пет проценти се поставени без реална производствена база и би можеле да доведат до големо зголемување на трошоците за гориво.
Признанието дека целта за 2050 година можеби нема да биде исполнета претставува значаен пресврт во реториката на авиоиндустријата. Еколошките организации со години тврдат дека ветувањата за „зелено летање“ се премногу оптимистички и служеле како оправдување за континуираното проширување на воздушниот сообраќај. Ваквите проценки сега би можеле дополнително да влијаат врз дискусиите за политиките во Европа, вклучително и плановите за проширување на големите аеродроми како што е Хитроу, чие одобрување често е поврзано со исполнување на климатските критериуми.
Фото: Pixabay