Нова анализа открива големи разлики меѓу европските земји кога станува збор за просечните семејни приходи – но и за тоа колку од заработката се задржува по даноците и придонесите. На врвот на листата доминира Швајцарија, чии семејства заработуваат над 208.000 евра годишно и успеваат да задржат дури 178.000. Од друга страна, во земјите од регионот – како што се Словенија и Хрватска – сликата е значително поинаква: словенечките домаќинства задржуваат во просек само 38.200 евра од вкупно 55.500, додека хрватските семејства земаат дома 29.500 од бруто приход од 40.000 евра, што ги става на самото дно на скалата.
Кога зборуваме за богатството на семејствата во Европа, честопати се фокусираме на просечната заработка. Но, станува сè појасно дека платата не е клучна – туку колку од таа плата останува по плаќањето на даноците и придонесите. И токму тоа е споредбата што ја прави новата студија што рангира 30 европски земји според бруто и нето приходот на семејствата со две заработки и две деца.
Семејствата во Швајцарија се снашле најдобро – во 2024 година, тие заработиле неверојатни 208.755 евра бруто годишно, а по сите даноци и придонеси, им останале дури 178.553 евра. Ова значи дека задржале 86% од заработката, што ги става меѓу првите во Европа по финансиска ефикасност. Покрај високите плати, Швајцарците имаат и силна државна поддршка преку бенефиции за деца, субвенционирана грижа за деца и даночни олеснувања.
Интересен е и примерот на Холандија – иако не се меѓу најголемите европски економии, холандските семејства заработуваат просечно 131.563 евра бруто и успеваат да задржат 77% од тоа, што ги става пред Германија, Франција и Италија.
Од друга страна, сликата во Источна Европа е многу помрачна. На пример, во Романија, просечниот семеен приход е малку повеќе од 40.000 евра, но по даноците остануваат само околу 26.700 евра – значи само две третини. Литванија е во слична ситуација. Проблемот не е само во пониските плати, туку и во системот – даноците се исти за сите (т.н. рамен данок), а социјалните бенефиции се недоволни за да го ублажат товарот на ниските приходи.
Ова води до парадокс: во некои источноевропски земји, најсиромашните всушност плаќаат пропорционално најмногу, а за возврат добиваат најмалку. Наместо да ги намалува разликите, даночниот систем често ги продлабочува.
Во основа, овој преглед покажува дека високата плата не значи многу ако владата зема премногу од вас – а уште помалку ако живеете во земја која не ви нуди квалитетна поддршка за возврат. Значи, следниот пат кога ќе зборуваме за најдобрите места за живеење во Европа, можеби треба да погледнеме малку подлабоко – не само колку заработуваме, туку колку можеме да задржиме и како тие пари влијаат на квалитетот на животот.
