Додека европскиот пазар на недвижности се бори со хроничен недостаток на понуда, закупците низ целиот континент се соочуваат со сериозен удар врз своите паричници.
Според најновите податоци на Евростат за 2025 година и почетокот на 2026 година, трошоците за домување сега „голтаат“ една петтина од просечниот буџет на домаќинствата во ЕУ, додека во земји како Грција тој удел се искачува на драматични 35%.
Побарувачката „бега“ од понудата
Главниот двигател на растот на цените е едноставен, но неумолив – побарувачката расте побрзо од понудата. Високите каматни стапки на станбените кредити во претходните години „заклучија“ многу потенцијални купувачи на пазарот за изнајмување, вршејќи дополнителен притисок врз цените.
Експертите истакнуваат дека сопствениците на недвижности, соочени со повисоки трошоци за одржување, енергетска ефикасност и даночни промени, постепено го префрлаат тој товар врз закупците. И поради ова, просечниот раст на киријата во ЕУ изнесуваше 3,1%, но во некои региони беа забележани двоцифрени скокови.
Балкански „бум“
Кога се гледа мапата на раст, Источна Европа и Балканот се јасно во фокусот на инвеститорите и закупувачите.
Хрватска е лидер во ЕУ со раст од дури 17,6%.
Црна Гора забележа скок од 18,5%, делумно поради зголемената привлечност за дигиталните номади и „краткорочните“ закупувачи.
Србија и околината: Додека Грција (10%), Унгарија (9,8%) и Бугарија (9,6%) се над просекот на ЕУ, исклучок е Северна Македонија со поскромен раст.
Интересно е што најголемите европски економии како Германија (2,1%), Франција (2,3%) и Шпанија (2,4%) останаа под просекот на ЕУ, што укажува на построга регулатива или заситеност на пазарот.
Посебен феномен претставува Турција, каде што инфлацијата на кириите достигна неверојатни 78%. Иако владата се обиде да го ограничи растот на 25% до средината на 2024 година, оваа мерка се покажа како контрапродуктивна.
Што нè очекува следно?
Иако ограничувањата за краткорочни изнајмувања (како AirBnb) донесоа одредено олеснување во некои метрополи, експертите се согласуваат дека без значително зголемување на градежната активност, притисокот врз кириите ќе продолжи.
За деловната заедница, ова значи нови предизвици во привлекувањето таленти – односот на нето заработката кон трошоците за домување станува клучен фактор при изборот на локација за работа во 2026 година.
