Ноам Чомски: Кој владее со светот?

78

Ноам Чомски, познат „мудрец“, филозоф, лингвист, професор и ценет аналитичар на светските настани, моментално е најстариот научник и критичар на општествените феномени.

Иако претходната деценија од светската историја беше одбележана со важни настани на секое поле, без разлика дали е еколошка, економска или на полето на распределба на силите, Чомски во интервјуата упорно потсетуваше на најголемите опасности за кои секој мора да биде свесен. Зад сето тоа тој се обиде да објасни што значи да се „владее со светот“ и да открие кој владее денес.

Ноам Чомски и опасностите

„Најголемата опасност се всушност две големи опасности кои му се закануваат на човечкиот вид. Сега сме во ситуација кога треба да одлучиме дали нашиот вид ќе преживее во некоја „пристојна“ форма.

Првата опасност е нуклеарна војна, што е исклучително сериозна работа.

Втората е природна, климатска катастрофа“, рече Чомски во интервју за вестите на Channel 4 News пред шест години.

На прашањето „Кој владее со светот денес?“, Чомски рече дека е тешко да се одговори на тоа прашање. Кога зборуваме за тоа кој владее со светот, секогаш мислиме на држави. Во таа смисла, Америка е супериорна, иако тоа го негира со години и години. Но, тоа е само еден фактор.

„Државите имаат внатрешна структура и внатрешна распределба на моќта. Во САД, моќта со години е во рацете на многу тесен сектор – корпоративното богатство, приватното богатство и моќта. Оваа моќ расте и постојано расте во годините зад нас. Тие имаат свои колеги или дупликати кои се согласуваат со нив, кои соработуваат со нив директно и во голем обем и дејствуваат заедно. И тоа е втората димензија на одговорот на прашањето „Кој владее со светот?“.

А тука е и јавноста. Јавноста може да има моќ и понекогаш навистина има огромна моќ.

Можеме да се вратиме на Дејвид Хјум и теоријата на моќ. Тој посочи дека силата е на страната на оние со кои владеат. Ако сакаат, ја имаат таа моќ. Може да ја имаат доколку препознаат можност и можности да ја искористат и развијат. Понекогаш    јавноста тоа и го прави. И тоа е главната сила што владее со светот“, изјави Ноам Чомски.

Економија, Кина и владеење

Како Чомски гледа на невидениот раст на кинеската економија и влијание кога се во прашање земјите кои владеат? Дали големиот филозоф мисли дека Кина е следната иманентна суперсила? Тој рече:

„Кина? Кина несомнено игра многу важна улога во светот. Но, ако се земе предвид приходот по глава на жител, тој е далеку зад САД и другите развиени земји.

Кина има огромни внатрешни проблеми, демографски, еколошки, со ресурси. Па, сепак во економска смисла е исклучително важно само, не заборавајте дека добар дел од кинеското производство е непознато. Епл, голема американска компанија, произведува во Кина, но е американско производство кое користи кинеска работна сила, капацитети и капацитети.

Кина расте, нејзината моќ расте. Во некои домени, тој напредува исклучително брзо, на пример во областите на висока технологија. На пример, Кина е лидер во производството на соларни панели. И не само во однос на производството, туку и во однос на иновативноста и развојот. Сето ова е од големо значење, но не значи владеење и моќ, како што е случајот со САД“, вели Чомски во истото интервју.

Ноам Чомски за крај

Иако оваа година полни 94 години, Чомски сè уште е омилен соговорник во дискусиите за економска и политичка анализа. Не само поради неговото образование и интерес, сведок на многу историски големи настани, туку и поради неговиот остар ум и аргументирана критика.

Пред еден месец тој одговараше на новинарски прашања од неговиот кабинет за актуелните воени настани во Украина, инфлацијата и моменталната економска распределба во светот. Како сведок на Втората светска војна и на сето она што до денес се случувало на светската мапа, Чомски е крајно загрижен, предупредувајќи ги сите дека се приближуваме до најопасната точка во историјата – упорните обиди да се уништи човечкиот род.